{"id":1890,"date":"2019-11-05T22:54:58","date_gmt":"2019-11-05T21:54:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/?page_id=1890"},"modified":"2019-11-06T00:01:47","modified_gmt":"2019-11-05T23:01:47","slug":"relacja-kristiny-rosenberg-mejlby","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/relacja-kristiny-rosenberg-mejlby\/","title":{"rendered":"Relacja Kristiny Rosenberg Mejlby"},"content":{"rendered":"

Relacja <\/strong>Kristiny Rosenberg Mejlby<\/strong>, cz\u0142onka Stowarzyszenia \u201eRodzina Wi\u0119\u017aniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck\u201d <\/strong>z udzia\u0142u w Uniwersytecie Letnim w Ravensbr\u00fcck 1-6 wrze\u015bnia 2019 roku<\/strong><\/span><\/p>\n

Tekst nie by\u0142 redagowany, zamieszczony tekst jest autorski, napisany przez Polk\u0119, kt\u00f3ra od ponad 40 lat mieszka w Danii.<\/span><\/p>\n

Ja, Kristina Rosenberg Mejlby przyjecha\u0142am na letni ob\u00f3z do Ravensbr\u00fccka, w niedziel\u0119 1 wrze\u015bnia 2019, \u017ceby uczestniczy\u0107 w Europ\u00e4ische Sommer-Universit\u00e4t, kt\u00f3ry mia\u0142 trwa\u0107 a\u017c do 6 wrze\u015bnia. Cieszy\u0142am si\u0119 na spotkanie z Marysi\u0105 Borzeck\u0105, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej spotka\u0142am na wycieczce autobusowej do Ravensbr\u00fcck, w kwietniu 2019.<\/span><\/p>\n

Ona tak jak i ja dosta\u0142a miejsce w domu aufzejerek, w tym troch\u0119 odstraszaj\u0105cym, bia\u0142o-br\u0105zowym budynku, z niemieck\u0105 nazw\u0105: \u201eLinden.\u201d Moja matka Barbara nie spa\u0142a akurat w tym nie ciekawym gmachu, jak przyjecha\u0142a do obozu, jako 17-letnia, 23 maja 1942 roku, i przymusowo musia\u0142a pracowa\u0107 w tkalni, a\u017c do ewakuacji, do 23 kwietnia 1945 roku.<\/span>
\nChc\u0119 opisa\u0107 tobie, drogi czytelniku, moje najintensywniejsze prze\u017cycia, podczas pobytu w Ravensbr\u00fcck. One na zawsze b\u0119d\u0105 zakotwiczone w mojej pami\u0119ci.<\/span>
\nJak tylko roz\u0142o\u017cy\u0142am baga\u017ce w pokoju, wylecia\u0142am na dw\u00f3r bo wiedzia\u0142am, \u017ce czeka mnie kawa i ludzkie towarzystwo. Przy takim domeczku, starej stacji benzynowej, kiedy\u015b to by\u0142o dla SS-man\u00f3w, tam ukaza\u0142a si\u0119 pani Anat\u00a0Bratman<\/em>–Elhalel<\/em> z Izraela, dyrektorka Archives Ghetto Fighters’ House, mi\u0142a, skromna osoba, nie wysokiego wzrostu, ze smutn\u0105 twarzyczk\u0105 i jasno piwnymi oczami.<\/span>
\nRozmawia\u0142am z ni\u0105 wszystkiego par\u0119 dobrych razu, jedno z naszych spotka\u0144 by\u0142o przy jeziorze, tam gdzie kobiet spalone cia\u0142a wysypywali.<\/span>
\nNie zapomn\u0119 Anat wyk\u0142adu: Konsolidacja Kolekcji Ghetto Fighters’ House.
\n<\/em>To by\u0142o 3 wrze\u015bnia, ona opowiada\u0142a o powstaniu Ghetto Fighters House Collection (po \u017cydowsku: Lohamei HaGeta\u2019ot,) po polsku: Dom Bojownik\u00f3w Getta.<\/span>
\nAnat Bratman-Elhalel pracuje w archiwum GFH jako archiwistka, przez ostatnie osiem lat. Jak chcesz mie\u0107 z t\u0105 pani\u0105 kontakt, prosz\u0119 pisz na jej maila: anatb@gfh.org.il
\n<\/em>Anat m\u00f3wi\u0142a o pocz\u0105tkach powstania Domu Bojownik\u00f3w Getta, o jej wczesnych staraniach si\u0119 o lokale, i o r\u00f3\u017cnych rodzajach posiadanych materia\u0142\u00f3w. Ten dom znajduje si\u0119 w samym sercu kibutza, zbudowanego przez ocala\u0142ych z Holokaustu ludzi, zaledwie cztery lata po zako\u0144czeniu wojny. Ta drobna pani opowiada\u0142a nam o kluczowych postaciach z tego archiwum, m.in. o Miriam Novitch, pierwszej kustoszce muzeum, i o autorce Sara Shner, obie kobiety prze\u017cy\u0142y zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w, dlatego chcia\u0142y stworzy\u0107 zbiory archiwalne, obie wywar\u0142y nacisk na upami\u0119tnienie Holokaustu, w Izraelu. Spo\u015br\u00f3d licznych eksponat\u00f3w, dokumentuj\u0105cych nazistowskie obozy, zaprezentowa\u0142a Anat nam par\u0119 unikatowych objekt\u00f3w, wykonanych przez m\u0142ode \u017byd\u00f3wki. U\u017cywaj\u0105c te przedmioty\u2013 np. pami\u0119tnik napisany przez m\u0142od\u0105 kobiet\u0119, i inne dzie\u0142a sztuki, tworzone potajemnie, Anat Bratman-Elhalel stara\u0142a si\u0119 zrozumie\u0107, co sk\u0142oni\u0142o wi\u0119\u017aniarki do stworzenia tych przedmiot\u00f3w i dlaczego one je tworzy\u0142y. Objekty s\u0105 teraz w Archiwum Dom\u00f3w Bojownik\u00f3w Getta.<\/span>
\nSzczeg\u00f3lnie dotkn\u0119\u0142a moje serce, ca\u0142kiem g\u0142\u0119boko, historia o pani Miriam Novitch, \u017cydowskiej komunistce ur. w 1908, zmar\u0142ej w roku 1990. Zosta\u0142am poruszona s\u0142owami Miriam, kt\u00f3ra przy pomocy ust, siedz\u0105cych na \u0142agodnej twarzy Anat, wypowiedzia\u0142a si\u0119 tak, wiele lat temu:<\/span>
\n\u201dChc\u0119 kolekcjonowa\u0107 \u0142zy \u017cydowskich ludzi!\u201d
\n<\/em>Nie zapomn\u0119 s\u0142\u00f3w Miriam, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 pracy, nawet odesz\u0142a od swojej c\u00f3rki, dla dobra innych spraw, tak mi powiedzia\u0142a pani Anat, jak sobie ponownie sta\u0142y\u015bmy, przy tej starej stacji benzynowej i pi\u0142y\u015bmy, ka\u017cda z nas, swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 czarn\u0105 kaw\u0119 w bia\u0142ych fili\u017cankach. Obie by\u0142y\u015bmy wolne, bez obecno\u015bci przy nas \u017cadnych SS-man\u00f3w, akurat w tym samym miejscu tankuj\u0105cych benzyn\u0119, podczas wojny.<\/span>
\nNovitch urodzi\u0142a si\u0119 w Yurtishki w Bia\u0142ej Rosji. Studiowa\u0142a w gimnazjum w Wilnie oraz w Wy\u017cszej Szkole J\u0119zyk\u00f3w Europy Wschodniej. Przyjecha\u0142a do Francji przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i jako francuski bojownik oporu zosta\u0142a zaaresztowana w czerwcu 1943 roku i przywieziona do obozu Vittel, we Francji.<\/span>
\nDo\u015bwiadczenie cierpie\u0144 w obozie, by\u0142o punktem zwrotnym w \u017cyciu Novitch w \u201ekwestii \u017cydowskiej\u201d. Zacz\u0119\u0142a intensywnie identyfikowa\u0107 si\u0119 z judaizmem i zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do syjonizmu, kt\u00f3ry wcze\u015bniej odrzuci\u0142a. Nazwa\u0142a swoj\u0105 prac\u0119 za:<\/span>
\n\u201eDzie\u0142o swojego \u017cycia i za misj\u0119 zachowania pami\u0119ci, o zamordowanych \u017bydach europejskich.\u201d
\n<\/em>Po wyzwoleniu obozu przez Amerykan\u00f3w w 1944 r. po\u015bwi\u0119ci\u0142a \u017cycie badaniom Holokausta. W 1946 r. Novitch przenios\u0142a si\u0119 do Erez w Izraelu, wraz z Zivi\u0105 Lubetkin i Icchakiem Zuckermannem, ocalalonymi przyw\u00f3dcami i innymi \u017cydowskimi partyzantami, z powstania w getcie warszawskim, z roku 1943. Oni wszyscy stali si\u0119 mieszka\u0144cami kibutza: \u201eBojownicy getta.\u201d Miriam sta\u0142a si\u0119 za\u0142o\u017cycielk\u0105 kibutza \u201dLo\u1e25amei ha-Getta’ot,\u201d i razem z jego cz\u0142onkami, chcia\u0142a pokaza\u0107 op\u00f3r \u017byd\u00f3w przeciwko nazistom przez \u201epodkre\u015blenie ich odwagi, duchowego triumfu i niesamowitej si\u0142y, ocala\u0142ych z Holokaustu. Jako pierwszy kurator tego muzeum, zebra\u0142a Novitch wiele prac artystycznych, przedstawiaj\u0105cych zag\u0142ad\u0119 ludzi, a tak\u017ce dzie\u0142a sztuki utworzone na miejscu, w obozach koncentracyjnych, przy pracy przymusowej, w kryj\u00f3wkach i w gettach. Pani Novitch dzia\u0142ania sprawi\u0142y, \u017ce Muzeum Domu Bojownik\u00f3w Getta sta\u0142 si\u0119 jednym z najstarszych i najwi\u0119kszych dzie\u0142 sztuki, ogromnej kolekcji z ca\u0142ego \u015bwiata, z naciskiem na poj\u0119cie: Holokaust<\/em>.<\/span><\/p>\n

Miriam by\u0142a tak\u017ce pionierk\u0105 w kolekcjonowaniu film\u00f3w o Holokau\u015bcie. Przywioz\u0142a do muzeum materia\u0142y archiwalne z Europy Wschodniej i Zachodniej, gromadzi\u0142a materia\u0142y w Polsce, w Niemczech, Czechos\u0142owacji, Hiszpanii, Belgii, we W\u0142oszech i w Szwajcarii. Wkr\u00f3tce po II wojnie \u015bwiatowej przeprowadzi\u0142a pionierskie badania dotycz\u0105ce obozu zag\u0142ady w Sobiborze, te\u017c bada\u0142a los greckich \u017byd\u00f3w co prze\u017cyli Holokaust. Miriam zajmowa\u0142a si\u0119 te\u017c, kiedy\u015b przeprowadzon\u0105 konfiskat\u0105, sztuki \u017cydowskiej. By\u0142a wzorem dla wielu m\u0142odych naukowc\u00f3w, pomaga\u0142a im w szukaniu stypendi\u00f3w i w badaniach naukowych. Odby\u0142a wiele podr\u00f3\u017cy do Europy, w wczesnych latach po Holokau\u015bcie, kiedy badania by\u0142y trudne i kraje zamkni\u0119te na takie inicjatywy.<\/span>
\nNovitch ukszta\u0142towa\u0142a okre\u015blenie Oporu Duchowego, opisywa\u0142a motywacj\u0119 artyst\u00f3w do pracy, podczas ich ciemnych chwil. Op\u00f3r \u017byd\u00f3w jest znacz\u0105cy i warty bada\u0144<\/em>, poniewa\u017c wykazuje wyj\u0105tkowe cechy ludzko\u015bci, w wyj\u0105tkowo nieludzkich sytuacjach.<\/span>
\nPo wyk\u0142adzie Anat zadzwoni\u0142am do mamy, bo przewodniczka, kt\u00f3ra nie tylko mnie, prowadzi\u0142a po obozie, oznajmi\u0142a mi, i bardzo by\u0142am zdziwiona, \u017ce nie by\u0142o komory gazowej akurat w tym miejscu, o kt\u00f3rym mama mi opowiada\u0142a, i kt\u00f3re ju\u017c prze\u0142o\u017cy\u0142am pisemnie do ksi\u0105\u017cki. Podczas naszej rozmowy sta\u0142am przy takich okrutnie wielkich drzwiach obozowych i mama opowiada\u0142a mi to do ucha, co opisa\u0142a mi wcze\u015bniej, wszystko o tej komorze gazowej. Wed\u0142ug jednego, m\u0142odego, polskiego pana, archeologa z O\u015bwi\u0119cimia, z kt\u00f3rym wczoraj rozmawia\u0142am, przy domu aufzejerek, on twierdzi\u0142, \u017ce ta komora gazowa o kt\u00f3rej mama m\u00f3wi, mog\u0142a by\u0107 wysadzona w powietrze, zaraz przed wyzwoleniem obozu, przez Rosjan. Ten mi\u0142y pan, z oczami w kolorze morza, powiedzia\u0142 mi, \u017ce mamy opis gazowni pasuje z tym, co mog\u0142o zaistnie\u0107 w rzeczywisto\u015bci, na terenie obozu.<\/span>
\nOpisa\u0142am mamy dzieci\u0144stwo, jej trzyletni pobyt w obozie, jako pracownicy w tkalni, jej do\u015bwiadczenia przela\u0142am do mojej ksi\u0105\u017cki: \u201dBarbara z Ravensbr\u00fccka.\u201d Za nied\u0142ugo b\u0119dzie ona wydana przez jeszcze nieznane mi wydawnictwo. Chocia\u017c mieszkam w Danii 48 lat, napisa\u0142am t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 po polsku, ona jest poprawiona przez pani\u0105 Magd\u0119 Rodak, tak dobr\u0105 redaktork\u0119.<\/span>
\nProsz\u0119 drogi Czytelniku przeczyta\u0107, mamy kr\u00f3tk\u0105 opowie\u015b\u0107 o gazowni, z dnia 5 wrze\u015bnia 2019 roku:<\/span>
\n\u201eCz\u0119sto chodzi\u0142am do \u0142a\u017ani, kt\u00f3ra by\u0142a blisko tej du\u017cej, g\u0142\u00f3wnej bramy, ciemno zielonej w kolorze. Jak wychodzi\u0142am z \u0142a\u017ani, od razu widzia\u0142am po drugiej stronie, oko\u0142o 6 metr\u00f3w od niej, \u017ce tam sta\u0142a ta komora gazowa, kt\u00f3ra by\u0142a g\u00f3rk\u0105, budyneczkiem okopanym w ziemi, te\u017c przykrytym piaskiem z g\u00f3ry, i tam ros\u0142y malutkie, cie\u0144kie brz\u00f3zki.\u201d<\/span>
\nMamy opowie\u015b\u0107 pasuje z opowie\u015bci\u0105 tego polskiego pana archeologa, on m\u00f3wi\u0142, \u017ce Niemcy przykrywali z g\u00f3ry budynki, i inne miejsca, mi.in. drzewami, \u017ceby nie mo\u017cna ich by\u0142o widzie\u0107 z samolot\u00f3w.<\/span>
\nPo rozmowie z mam\u0105, posz\u0142am do biura pani dr. Sabiny Arend, kuratorki Muzeum Ravensbr\u00fcck, o ciemnych, pi\u0119knych w\u0142osach, \u017ceby porozmawia\u0107 z ni\u0105 o tej komorze gazowej, ona s\u0142ysza\u0142a o tej nowej wersji od pani przewodniczki. Nagra\u0142am m\u00f3j g\u0142os w biurze Sabiny, m\u00f3wi\u0142am na temat gazowni w Ravensbr\u00fccku, i jak mama to dobrze zapami\u0119ta\u0142a. Sabina zachowa\u0142a nagranie w swoim archiwum. Do tej pory my\u015bla\u0142a, \u017ce komora gazowa sta\u0142a nie przy tym wielkim wej\u015bciu, przy tej straszliwej bramie, lecz na zewn\u0105trz, ko\u0142o krematorium, nie tak daleko od jeziora.<\/span>
\nPrzez pi\u0119\u0107 dni pobytu w Ravensbr\u00fccku, by\u0142 tam ogrom wyk\u0142ad\u00f3w i work-shopy.<\/span>
\nZ wielk\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 pos\u0142ucha\u0142am wyk\u0142adu tak przytulnej kobietki Barbary Oratowskiej, z Muzeum Martyrologii \u201dPod Zegarem\u201d w Lublinie, ona tak przejrzy\u015bcie, przy pomocy swoich m\u0105drych, b\u0142\u0119kitnych oczu i jasnych w\u0142osek, opowiada\u0142a o wi\u0119\u017aniarkach z Ravensbr\u00fccka, od kt\u00f3rych Muzeum dosta\u0142o r\u00f3\u017cne artefakty i listy, m\u00f3wi\u0142a o zbiorach muzealnych kt\u00f3re przej\u0119\u0142a od tych kobiet.<\/span><\/p>\n

Po drodze do sto\u0142\u00f3wki rozmawia\u0142y\u015bmy o bohaterstwie wi\u0119\u017aniarek. Moja mama by\u0142a, dopiero teraz o niej tak, pierwszy raz w \u017cyciu pomy\u015bla\u0142am, \u017ce mama nale\u017ca\u0142a do jednych z nich.<\/span><\/p>\n

KONIEC.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Relacja Kristiny Rosenberg Mejlby, cz\u0142onka Stowarzyszenia \u201eRodzina Wi\u0119\u017aniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck\u201d z udzia\u0142u w Uniwersytecie Letnim w Ravensbr\u00fcck 1-6 wrze\u015bnia 2019 roku Tekst nie by\u0142 redagowany, zamieszczony tekst jest autorski, napisany przez Polk\u0119, kt\u00f3ra od ponad 40 lat mieszka w Danii. Ja, Kristina Rosenberg Mejlby przyjecha\u0142am na letni ob\u00f3z do Ravensbr\u00fccka, w niedziel\u0119 1 … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eRelacja Kristiny Rosenberg Mejlby\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1890","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1890"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1898,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1890\/revisions\/1898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}