![\"Barbara](\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/f1.jpg\")
<\/a>(stycze\u0144 1946 r.)<\/figcaption><\/figure>\n
Rozmowa c\u00f3rki z Matk\u0105 Barbar\u0105
\n„Mamo! Dzisiaj chc\u0119 porozmawia\u0107 o Twoim \u017cyciu w obozie koncentracyjnym. Widzia\u0142a\u015b tam SS-man\u00f3w i SS-manki?
\n„Tak! Oni stali tam obok naszych d\u0142ugich blok\u00f3w. By\u0142o ich 20, 30, 50, nie pami\u0119tam dok\u0142adnie. Mieli przy sobie du\u017ce psy i czekali \u017ceby p\u00f3j\u015b\u0107 do pracy. 90 procent z nich pracowa\u0142o poza obozem. Na terenie obozu pozostawa\u0142o tylko kilku SS-man\u00f3w. Ci co pozostali, pilnowali nas wi\u0119\u017ani\u00f3w. I ich akurat widzia\u0142am jak sz\u0142am t\u0105 d\u0142ug\u0105 drog\u0105 na apel poranny.”
\n„Jak cz\u0119sto wzywa\u0142o si\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w na ten apel?”
\n„Dwa razy dziennie!”
\n„Gdzie to si\u0119 dzia\u0142o?”
\n„Na takim du\u017cym placu!”
\n„Jakie mia\u0142a\u015b widoki, mama, jak tam sz\u0142a\u015b?”
\n„Ta droga by\u0142a d\u0142uga, asfaltowa i zaczyna\u0142a si\u0119 ju\u017c od budynku administracyjnego. Sz\u0142am na apel, odwr\u00f3cona plecami do tego budynku. Po mojej lewej stronie widzia\u0142am par\u0119 lekarskich rewir\u00f3w. O nich opowiada\u0142am Ci niedawno. Potem pojawi\u0142y si\u0119 normalne bloki, a nast\u0119pnie jeszcze jakie\u015b inne budynki. A jeszcze potem by\u0142a brama, wej\u015bcie do szwalni. Potem zn\u00f3w inne bloki, prawdopodobnie domy medyczne, te rewiry, nie pami\u0119tam dok\u0142adnie. Za tymi domami dostrzega\u0142am codziennie gruby drut kolczasty.
\n„Drut kolczasty?”
\n„Tak. Co si\u0119 snu\u0142 i by\u0142 przeci\u0105gni\u0119ty naoko\u0142o ca\u0142ego obozu.”
\n„Widzia\u0142a\u015b to wszystko po drodze na plac apelowy?”
\n„Tak. Kiedy plac si\u0119 ko\u0144czy\u0142, pokaza\u0142 si\u0119 bruk, po\u0142\u0105czony ze \u017cwirow\u0105 drog\u0105.
\nJak sta\u0142am na tym placu, to widzia\u0142am wiele blok\u00f3w, te\u017c te baraki, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi kiedy\u015b zobaczy\u0142am takie straszno\u015bci!”
\n„O czym m\u00f3wisz, mamo?”
\n„Nie pami\u0119tasz? Ty mnie nigdy nie s\u0142uchasz! Powiedzia\u0142am ci ju\u017c kiedy\u015b, \u017ce pewnego dnia, kiedy sz\u0142am pomi\u0119dzy dwoma blokami, zobaczy\u0142am tam poruszaj\u0105c\u0105 si\u0119 plandek\u0119. Kiedy j\u0105 podnios\u0142am, zauwa\u017cy\u0142am poruszaj\u0105cych si\u0119 ludzi. Pod tym brezentem!”
\n„Ojej, mamo! Pami\u0119tam m\u00f3wi\u0142a\u015b, \u017ce dosta\u0142a\u015b szoku! Patrz\u0105c si\u0119 na ludzi tak potraktowanych, kt\u00f3rzy poruszali si\u0119!
\nMoment, mama! Mam ochot\u0119 na wod\u0119 gazowan\u0105!”<\/p>\n
Z lod\u00f3wki nale\u017c\u0105cej do Domu Opieki, wyci\u0105gam jasnoniebieski pojemniczek, aby odkr\u0119ci\u0107 srebrn\u0105 zakr\u0119tk\u0119. Gulgaj\u0105ce d\u017awi\u0119ki, p\u0142yn\u0105ce z mojego gard\u0142a, uciszaj\u0105 m\u00f3j umys\u0142 i my\u015bli o tych, kt\u00f3rych mama nazwa\u0142a: „P\u00f3\u0142-\u017cyj\u0105cymi!”
\nZauwa\u017cam, \u017ce klatka piersiowa mojej matki, nie potrafi oddycha\u0107 spokojnie. Wydaje d\u017awi\u0119ki jakby by\u0142a foczk\u0105.
\nS\u0142ysz\u0119 ponownie zachrypni\u0119ty g\u0142os, kt\u00f3ry pochodzi od mojej mamy:<\/p>\n
„Asfalt ko\u0144czy\u0142 si\u0119 bram\u0105, my\u015bl\u0119, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do szwalni i tkalni, tam gdzie ja pracowa\u0142am codziennie. W pobli\u017cu, na zewn\u0105trz obozu, by\u0142y ma\u0142e firmy, ale nie pami\u0119tam jak si\u0119 nazywa\u0142y.”
\n„Sta\u0142a\u015b tam na placu i co si\u0119 dzia\u0142o?”
\n\u201eTak! Sta\u0142am tam z twarz\u0105 zwr\u00f3con\u0105 na drug\u0105 stron\u0119 ulicy, gdzie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 bloki. Jeden z nich by\u0142 moim, tam gdzie mieszka\u0142am.”
\n„Widzia\u0142a\u015b z tego placu apelu tw\u00f3j w\u0142asny blok?”
\n„Tak, \u0142atwo mi to by\u0142o zauwa\u017cy\u0107. Tam by\u0142o wiele barak\u00f3w, oko\u0142o dziesi\u0119ciu i te\u017c kilka nowo wybudowanych blok\u00f3w. My\u015bl\u0119 \u017ce one by\u0142y bez kanalizacji. Nigdy tam nie chodzi\u0142am, chocia\u017c sta\u0142y dwa metry od mego bloku. Ba\u0142am si\u0119 \u2018czarownic\u2019 kt\u00f3re b\u0142\u0105ka\u0142y si\u0119 po okolicy. One wy\u017cera\u0142y obierki kartoflane ze \u015bmietnik\u00f3w.”
\n„OK, mamo. Wracam z powrotem do tego apelu. Sta\u0142a\u015b tam z wieloma innymi kobietami?”
\n„Tak. I liczy\u0142y nas te auzjerki, te SS-manki. Ka\u017cdy blok mia\u0142 jedn\u0105 z nich dla siebie.”
\n„Oznacza to, \u017ce ka\u017cdy blok mia\u0142 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 auzjerk\u0119?”
\n„Tak. A opr\u00f3cz tego, ka\u017cdy blok mia\u0142 w\u0142asn\u0105 sztubow\u0105 i blokow\u0105.
\nKiedy my\u015bl\u0119 o tym, kr\u0119ci mi si\u0119 ta\u015bma w g\u0142owie, taki film. Obrazy migocz\u0105 mi naoko\u0142o moich \u015blepych oczu.”
\n„Och, mamo!”
\n„Pami\u0119tam, \u017ce sta\u0142am ty\u0142em do rewiru, pami\u0119tam, \u017ce by\u0142 za bram\u0105, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do strefy przemys\u0142owej, poza murami obozu. Szwalnie i tkalnie by\u0142y w \u015brodku obozu. A obok by\u0142a ta \u017cwirowa droga, kt\u00f3r\u0105 sz\u0142y\u015bmy do pracy. Ja pracowa\u0142am w tkalni!”
\n„Co si\u0119 tam wi\u0119cej dzia\u0142o na tym placu?”
\n„Ju\u017c ci m\u00f3wi\u0142am, \u017ce ka\u017cdego ranka liczy\u0142o si\u0119 wszystkich wi\u0119\u017ani\u00f3w. Blokowe liczy\u0142y wi\u0119\u017aniarki ze swoich blok\u00f3w. Je\u015bli liczba obecnych na apelu by\u0142a za ma\u0142a, sta\u0142y\u015bmy i czeka\u0142y\u015bmy wiele godzin. Tam sta\u0142o wiele tysi\u0119cy wi\u0119\u017aniarek. Odliczano kobiety kt\u00f3re by\u0142y chore i pracowa\u0142y po nocach.
\nSpacerowa\u0142am troch\u0119 po placu, razem z innymi. Jednego poranka jak tam sta\u0142am, my\u015bl\u0119 \u017ce to by\u0142 listopad, by\u0142o zimno, i nie mia\u0142am but\u00f3w na stopach. A\u017c do listopada wszystkie mia\u0142y\u015bmy bose nogi. Kiedy nadszed\u0142 termin, wtedy dostawa\u0142y\u015bmy sukienki, \u017cakiety i drewniaki.
\nStare ubranie zabierali nam do prania.”
\n„Jak wygl\u0105da\u0142a\u015b, jak tam sta\u0142a\u015b?”
\n„Pami\u0119tam, \u017ce zawsze by\u0142am \u015bwie\u017co umyta i \u017ce wszystkie polskie panie by\u0142y pi\u0119kne, z \u0142adnymi, wyprasowanymi sukieneczkami.”.
\n„Da\u0142o rad\u0119 prasowa\u0142a\u015b ubranie tam w obozie?”
\n„Tak. Ja sk\u0142ada\u0142am sukienk\u0119 \u0142adnie i podk\u0142ada\u0142am j\u0105 pod prze\u015bcierad\u0142o. Potem spa\u0142am na tym i w ten spos\u00f3b zosta\u0142a ta sukienka wyg\u0142adzona.
\nPolki, kt\u00f3re pracowa\u0142y w kuchni, dostawa\u0142y tam jedzenie i pozwolono im by\u0142o korzysta\u0107 z \u017celazek.”
\n„Jakie ubrania nosi\u0142a\u015b na co dzie\u0144, mamusiu?”
\n„Mia\u0142am sukienk\u0119 z kr\u00f3tkimi r\u0119kawami, te\u017c zim\u0105.”
\n„Kto wam szy\u0142 te ubrania?”
\n„Nie wiem, Krzysiuniu! Nie mieli\u015bmy czasu aby chodzi\u0107 po szwalniach, dostawa\u0142y\u015bmy ubranie kt\u00f3re ju\u017c by\u0142o gotowe. Tak co\u015b mi si\u0119 wydaje, \u017ce szwalnia, ko\u0142o mojej tkalni, mo\u017ce nawet i szy\u0142a ubrania dla wi\u0119\u017ani\u00f3w.”
\n„Sta\u0142a\u015b tam na tym placu w swojej sukience i \u017cakieciku?”
\n„Tak. Ale plac apelowy by\u0142 zbyt zimny do stania dla st\u00f3p! Bi\u0142y\u015bmy si\u0119 po plecach, \u017ceby si\u0119 rozgrza\u0107 wzajemnie! Pami\u0119tam jak pod\u0142o\u017cy\u0142am kawa\u0142ek gazety pod jedn\u0105 stop\u0119. Zanim zd\u0105\u017cy\u0142am zrobi\u0107 pod\u015bci\u00f3\u0142k\u0119 dla mojej drugiej stopy, dosta\u0142am po g\u0119bie!”
\n„Kto ci\u0119 uderzy\u0142?”
\n„Jej nazwisko brzmia\u0142o Gierkowa, nie pami\u0119tam jej imienia. My\u015bl\u0119, \u017ce tylko raz mnie wali\u0142a. Ta k\u2026.! Ona by\u0142a Polk\u0105!”
\n\u201ePolk\u0105? Maciej Rajewski powiedzia\u0142 mi, zaraz na pocz\u0105tku naszych rozm\u00f3w, \u017ce nie wolno pracowa\u0107 by\u0142o Polkom w obozach koncentracyjnych.”
\n\u201eAle wszystkie blokowe, sztubowe, o kt\u00f3rych s\u0142ysza\u0142am i prze\u017cy\u0142am, by\u0142y Polkami.”
\n„Jak zareagowa\u0142a\u015b na zachowanie Gierkowej, jak ona ci\u0119 uderzy\u0142a?”
\n„Czu\u0142am si\u0119 poni\u017cona tak cz\u0119sto i dlatego potrafi\u0142am to znie\u015b\u0107!”
\n„Jak wygl\u0105da\u0142a Gierkowa?”
\n„By\u0142a wysok\u0105, ciemn\u0105 blondynk\u0105, pospolit\u0105, nieciekaw\u0105 kobiet\u0105. Mo\u017cesz o niej napisa\u0107: „Kurwiszon!”<\/p>\n
„Jakie by\u0142y polskie dziewczyny?”
\n„By\u0142y przyzwoite, schludne i czy\u015bciutkie. Mia\u0142y \u0142adnie wyczyszczone buty.”
\n„Czy pami\u0119tasz kolor drewniak\u00f3w?”
\n\u201eTak. By\u0142y zrobione ze \u015bwi\u0144skiej sk\u00f3ry, szare i ziemiste w kolorze. ”
\n„Czy te\u017c tam byli m\u0119\u017cczy\u017ani, na tym placu apelowym?”
\n„Nie, tam by\u0142y tylko kobiety”.
\n„O czym my\u015bla\u0142a\u015b jak tam sta\u0142a\u015b?”
\n„Tylko my\u015bla\u0142am o tym: \u017ceby nie zmarzn\u0105\u0107 i \u017ceby nie dosta\u0107 kopniaka w d\u2026!”<\/p>\n
Fragment ksi\u0105\u017cki autorstwa Kristiny Rosenberg-Mejlby, c\u00f3rki Barbary
\nFragment rozmowy mo\u017cna wys\u0142ucha\u0107:<\/p>\n