{"id":1350,"date":"2018-10-12T08:40:23","date_gmt":"2018-10-12T06:40:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/?p=1350"},"modified":"2020-07-11T11:01:36","modified_gmt":"2020-07-11T09:01:36","slug":"marek-rzewuski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2018\/10\/12\/marek-rzewuski\/","title":{"rendered":"MAREK RZEWUSKI"},"content":{"rendered":"

dziecko urodzone si\u0119\u00a0 w obozie 8 grudnia 1944 roku, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 w obozie 5 miesi\u0119cy .<\/em><\/p>\n

Relacja Paw\u0142a Wo\u017aniaka z Misji Katolickiej w Berlinie<\/em>\u00a0<\/em><\/p>\n

W trakcie naszej podr\u00f3\u017cy do Ravensbr\u00fcck, Neustadt \u2013 Glewe i Schwerina\u00a0 podj\u0119tej wsp\u00f3lnie z Klausem Leutnerem w dni 25 wrze\u015bnia 2018 roku uda\u0142o nam si\u0119 odnale\u017a\u0107 w archiwum Gedenkst\u00e4te Ravensbr\u00fcck nowy dokument dotycz\u0105cy Marka Rzewuskiego. Wynika z niego \u017ce to dziecko urodzi\u0142o si\u0119 w obozie w dniu 8 grudnia 1944 roku o godz. 22:30. Jego matk\u0105 by\u0142a Sofia \u2013 Zofia Rzewuska posiadaj\u0105ca numer obozowy 67602 i \u017ce zosta\u0142a ona zwolniona z obozu 10 stycznia 1945 roku (prawdopodobnie powr\u00f3ci\u0142a do miejsca pracy przymusowej z kt\u00f3rego zosta\u0142a zwolniona w kwietniu 1945). **<\/span>Z zachowanych innych \u015bwiadectw i wspomnie\u0144 uda\u0142o si\u0119 dodatkowo ustali\u0107 \u017ce urodzi\u0142a si\u0119 ona w miejscowo\u015bci Bartk\u00f3w w dniu 16 pa\u017adziernika 1925 roku, jej rodzicami byli Aleksandra i Marian, wywieziona do obozu lub pracy przymusowej w maju 1944 roku. Przypominam \u017ce nasz ma\u0142y bohater Marek Rzewuski zmar\u0142 w dniu 19 kwietnia 1945 roku i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu w F\u00fcrstenberg Havel, Zofia Rzewuska po zako\u0144czeniu wojny wr\u00f3ci\u0142a do Polski i jeszcze prawdopodobnie w latach 80. odwiedza\u0142a gr\u00f3b swojego syna .Prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 \u017ce Marek by\u0142\u00a0 jedynym dzieckiem z listy urodzonych w tych dniach, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 5 miesi\u0119cy .<\/p>\n

**informacje o Zofii Rzewuskiej zweryfikowane przez Jej syna Micha\u0142a, brata Marka. Informacje podane w powy\u017cszym tek\u015bcie prawdopodobnie dotycz\u0105 innej osoby o tym samym nazwisku.
\n<\/strong><\/span><\/em><\/span>Zofia Rzewuska z d. Daleszy\u0144ska urodzi\u0142a si\u0119 w Toruniu, dn. 29-12-1921 r. Zofia wysz\u0142a za m\u0105\u017c w listopadzie 1943 r. za Longina Rzewuskiego, w Warszawie. Zamieszkali przy ulicy Ch\u0142odnej\u00a0\u00a048 , na Woli. W czasie Powstania Warszawskiego, na pocz\u0105tku wrze\u015bnia 1944 zostaj\u0105 pojmani przez Niemc\u00f3w. Zofia jest w\u00f3wczas w zawansowanej ci\u0105\u017cy. Przez ob\u00f3z w Pruszkowie DULAG 121, oboje jako wi\u0119\u017aniowie polityczni trafiaj\u0105 do \u201eswoich oboz\u00f3w\u201d. Ojciec Zofii , Stanis\u0142aw Roman Daleszy\u0144ski h. Korczak urodzi\u0142 si\u0119 w Ty\u0144cu k. Kalisza. Matka Felicja z d. Kotecka by\u0142a c\u00f3rk\u0105 w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku w Kosewie nad jeziorem Powidzkim ko\u0142o S\u0142upcy.
\n<\/span><\/em><\/span>Zofia Rzewuska zmar\u0142a dn. 17.10.1970 r. w Gda\u0144sku po dwuletniej ci\u0119\u017ckiej chorobie onkologicznej.<\/em><\/span>
\n<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/em>Naturalnie b\u0119d\u0105c w tym szczeg\u00f3lnym dniu na cmentarzu w F\u00fcrstenberg Havel i na terenie obozu Ravensbruck pami\u0119tali\u015bmy o modlitwie i zapaleniu zniczy na grobie Polskich Kobiet i w miejscu wykonywania egzekucji w \u017cwirowni poza terenem obozu i przy tzw. Totengang.
\n<\/em>Tego dnia przypada\u0142a 76 rocznica egzekucji grupy wi\u0119\u017aniarek, w kt\u00f3rej by\u0142a r\u00f3wnie\u017c Henryka i Ma\u0142gorzata Dembowskie.
\n<\/em>Tak chwile przed egzekucj\u0105 wspomina jedna ze wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarek :
\n\u201e24 wrze\u015bnia 1942 roku wywo\u0142ano na apelu wieczornym osiem kobiet z tego transportu. By\u0142y to: Janina Borkowska, Jadwiga Boska, Henryka Dembowska, Zenobia Kierska, Stefania Jachimowicz , Wanda Polakowska i Anna Ryglewicz . Ma\u0142gosi nie by\u0142o w bloku, pracowa\u0142a w kolumnie za bram\u0105 i jeszcze nie wr\u00f3ci\u0142a. Wszystkie wywo\u0142ane zaprowadzono do bunkra, a egzekucj\u0119 od\u0142o\u017cono na dzie\u0144 nast\u0119pny. Ma\u0142gosia sp\u0119dzi\u0142a noc z kole\u017cankami na trzeciaku. Oto co pisze jedna z nich: \u201eMa\u0142gosia \u017cegnaj\u0105c si\u0119 z nami przed egzekucj\u0105, zostawi\u0142a nam w spadku, dzi\u015b ju\u017c historyczne s\u0142owa: \u201eWiem, \u017ce wielu rzeczy jeszcze nie umiem, ale jedno co dobrze potrafi\u0119, to umrze\u0107\u201d. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce powiedzia\u0142a to dziewczyna osiemnastoletnia, kt\u00f3ra niezwykle kocha\u0142a \u017cycie.\u201d W jej ubraniu kole\u017canki po egzekucji znalaz\u0142y kartk\u0119 \u201eIdziemy na \u015bmier\u0107 spokojne. Te kt\u00f3re wr\u00f3c\u0105 do Ojczyzny, b\u0119d\u0105 pracowa\u0142y dla niej za nas i za siebie. Niech \u017cyje Polska\u201d.
\n<\/em>Kiedy Dembowskie sz\u0142y na \u015bmier\u0107 s\u0142ysza\u0142y\u015bmy, jak przed przyjazdem \u201eszarej miny\u201d \u015bpiewa\u0142y w bunkrze Serdeczna Matko i Bo\u017ce co\u015b Polsk\u0119.
\n<\/em>Po wyj\u015bciu z bunkra ( jedna z wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarek ) Janina Borkowska podrzuci\u0142a kartk\u0119. Kartka by\u0142a pisana w pewnych odst\u0119pach tego tragicznego dnia:
\n<\/em>O trzeciej podano nam w szklance p\u0142yn bia\u0142y do wypicia \u2013 odm\u00f3wi\u0142y\u015bmy. Jeste\u015bmy spokojne, rozmawiamy o naszych rodzinach, teraz b\u0119dziemy si\u0119 modli\u0142y… Jak dot\u0105d nic \u2013 ci\u0105gle czekamy… A wi\u0119c sta\u0142o si\u0119. B\u0119dziemy rozstrzelane.
\n<\/em>Przed chwil\u0105 odczytano nam wyrok \u015bmierci. Jeste\u015bmy spokojne…
\n<\/em>Gdy odezwie si\u0119 syrena na apel, b\u0119dziemy wiedzia\u0142y, \u017ce zaraz p\u00f3jdziemy.. M\u00f3dlcie si\u0119 za nas… \u017begnajcie… Teraz b\u0119dziemy si\u0119 modli\u0142y.
\n<\/em>Nast\u0119powa\u0142y podpisy. Pierwszy by\u0142 Borkowskiej….<\/em><\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: fragmenty ksi\u0105\u017cki Urszuli Wi\u0144skiej \u201eZwyci\u0119\u017cy\u0142y warto\u015bci ,wspomnienia z Ravensbr\u00fcck\u201d, Wydawnictwo Morskie 1985 s. 72.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n