{"id":1867,"date":"2019-10-23T12:08:25","date_gmt":"2019-10-23T10:08:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/?p=1867"},"modified":"2020-01-31T10:39:29","modified_gmt":"2020-01-31T09:39:29","slug":"zegnamy-pania-irene-elgas-markiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2019\/10\/23\/zegnamy-pania-irene-elgas-markiewicz\/","title":{"rendered":"\u017begnamy Pani\u0105 Iren\u0119 Elgas-Markiewicz"},"content":{"rendered":"

by\u0142\u0105 wi\u0119\u017aniark\u0119 niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck.
\nBy\u0142a cenionym architektem, artystk\u0105 fotografikiem, dokumentalistk\u0105.<\/p>\n

Z wielkim smutkiem i \u017calem przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci Pani Ireny Elgas-Markiewicz kt\u00f3ra zmar\u0142a 16 pa\u017adziernika 2019 roku w Krakowie prze\u017cywszy 98 lat. Urodzi\u0142a si\u0119 14 pa\u017adziernika 1921 roku w Rzeszowie. Zmar\u0142a 16 pa\u017adziernika 2019 r. – w dwa dni po swoich urodzinach. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce si\u0142\u0105 woli \u017cycia przezwyci\u0119\u017cy s\u0142abo\u015b\u0107. U\u015bmiechem skrywa\u0142a smutek z niedo\u0142\u0119\u017cno\u015bci, iskierkami w jasnych oczach dawa\u0142a nam nadziej\u0119. W chwilach zaburze\u0144 \u015bwiadomo\u015bci wspomina\u0142a swojego ojca, w wyobra\u017ani widzia\u0142a swoje pi\u0119kne zdj\u0119cia, zw\u0142aszcza zdj\u0119cia p\u0119dz\u0105cych koni w grupie, z przyw\u00f3dc\u0105 na czele, we mgle. Te pi\u0119kne zdj\u0119cia, mam w swoim domowym archiwum. Dosta\u0142am od Pani Ireny z dedykacj\u0105 i Jej artystyczn\u0105 piecz\u0105tk\u0105. O tych zdj\u0119ciach wspomina\u0142am w ostatniej z Ni\u0105 rozmowie. \u017bycie mia\u0142a d\u0142ugie, po czasie dramat\u00f3w wojennych nast\u0119powa\u0142y lata spe\u0142niania marze\u0144 w sportach (narciarstwo, szybowce, wspinaczki g\u00f3rskie, wycieczki do obcych kraj\u00f3w), w sztuce, w rodzinie. Mieszka\u0142a w Krakowie w domu, kt\u00f3ry sama zaprojektowa\u0142a, w otoczeniu tysi\u0119cy archiwali\u00f3w, kt\u00f3re ci\u0105gle przegl\u0105da\u0142a, bo prowadzi\u0142y J\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107. Chcia\u0142a odda\u0107 do archiwum Armii Krajowej i Ravensbr\u00fcck orygina\u0142y dokument\u00f3w i zdj\u0119cia, medale, odznaczenia, ale za chwil\u0119 ju\u017c by\u0142o Jej \u017cal rozstawa\u0107 si\u0119 z tymi pami\u0105tkami i wraca\u0142y do pude\u0142 na p\u00f3\u0142ki. Kawa\u0142ki materia\u0142u z pasiak\u00f3w obozowych przekaza\u0142a jako rekwizyty na wystawy zwi\u0105zane z tematyk\u0105 KL Ravensbr\u00fcck.<\/p>\n

Prac\u0119 konspiracyjn\u0105 rozpocz\u0119\u0142a w jesieni 1939 roku jako harcerka w\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej w Rzeszowie. W marcu 1940 aresztowana przez Gestapo i wi\u0119ziona w Rzeszowie i Tarnowie. 12 wrze\u015bnia 1940 r. zosta\u0142a wywieziona Sondertransportem Tarn\u00f3w do niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbr\u00fcck (nr obozowy 4569) gdzie by\u0142a wi\u0119ziona do stycznia 1942 r. Ob\u00f3z opu\u015bci\u0142a dzi\u0119ki staraniom rodziny, kt\u00f3rej uda\u0142o si\u0119 za wysok\u0105 cen\u0119 J\u0105 wykupi\u0107. Po powrocie z obozu w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w konspiracyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Armii Krajowej jako sanitariuszka i kurierka.
\n\u017bycie powojenne zwi\u0105za\u0142a z Krakowem. Po traumatycznych latach mog\u0142a po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 swoim pasjom i za\u0142o\u017cy\u0107 rodzin\u0119. Po wojnie rozpocz\u0119\u0142a studia na Wydziale Architektury. Dyplom otrzyma\u0142a w 1952 r. Prac\u0119 rozpocz\u0119\u0142a w Kierownictwie Odnowienia Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu u prof. Alfreda Majewskiego. Na Wawelu pracowa\u0142a do 1989 roku bior\u0105c czynny udzia\u0142 jako st. projektant i inspektor nadzoru przy pracach konserwatorskich, oraz jak pisze prof. A. Majewski \u201e.. szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017cona dla odbudowy zamku w Baranowie, a tak\u017ce szeregu zamk\u00f3w Polski Po\u0142udniowej, takich jak zamek w Krasiczynie, Czorsztynie, Niedzicy, Wi\u015bniczu i zamku Krzysztop\u00f3r w Uje\u017adzie.\u201d<\/p>\n

Jako wnuczka Leopoldyny Januszowej, pionierki polskiej fotografii i Edwarda Janusza znanego rzeszowskiego fotografa (Rzeszowskie janusze film dokumentalny o rodzinie), zami\u0142owanie do fotografii artystycznej odziedziczy\u0142a po dziadkach. W swoim dorobku ma opracowania dokumentacji fotograficznej zamk\u00f3w polskich (Baran\u00f3w Sandomierski, Czorsztyn, \u0141a\u0144cut, Nidzica, Wawel). By\u0142a autork\u0105\/wsp\u00f3\u0142autork\u0105 wielu wystaw fotograficznych. W latach 1961-1981 pe\u0142ni\u0142a funkcje prezesa i wiceprezesa Zarz\u0105du Okr\u0119gu Krakowskiego Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w. Za tw\u00f3rczo\u015b\u0107 fotograficzn\u0105, opiek\u0119 nad zabytkami by\u0142a wielokrotnie nagradzana. W 2008 roku fotografie Ireny Elgas-Markiewicz by\u0142y prezentowane w Zach\u0119cie Narodowej Galerii Sztuki na wystawie pt.: Dokumentalistki \u2013 polskie fotografki XX wieku.<\/p>\n

Kocha\u0142a \u017cycie, by\u0142a dzielna, w chorobie cierpliwa, nie skar\u017cy\u0142a si\u0119 na sw\u00f3j los, ludzi darzy\u0142a sympati\u0105. By\u0142a bardzo go\u015bcinna i troskliwa, interesowa\u0142a si\u0119 \u017cyciem os\u00f3b, kt\u00f3re J\u0105 odwiedza\u0142y. Cz\u0119sto, pomimo s\u0142abych si\u0142, przygotowywa\u0142a dla go\u015bci sw\u00f3j ulubiony deser. By\u0142a bardzo zainteresowana nowinkami technologicznymi, potrafi\u0142a pracowa\u0107 na komputerze, drukowa\u0107, skanowa\u0107 dokumenty. Ze wspomnie\u0144 Justyny, doktorantki UJ, kt\u00f3ra Pani\u0105 Iren\u0119 odwiedza\u0142a i pr\u00f3bowa\u0142a archiwizowa\u0107 Jej dokumenty: \u201e\u2026pyta\u0142a te\u017c o moje badania naukowe i nie tylko s\u0142ucha\u0142a z zaciekawieniem opowie\u015bci na ten temat ale zadawa\u0142a du\u017co pyta\u0144.\u201d
\n\"\"<\/a>Zosta\u0142y wspomnienia – domu Pani Ireny, fragment\u00f3w rozm\u00f3w, u\u015bcisk\u00f3w d\u0142oni, ciep\u0142ych u\u015bmiech\u00f3w. Zosta\u0142y pami\u0105tki i te p\u0119dz\u0105ce konie na zdj\u0119ciach.<\/p>\n

Zmar\u0142a w swoim domu, otoczona troskliw\u0105 opiek\u0105 najbli\u017cszych, swojej c\u00f3rki Ewy. Doczeka\u0142a si\u0119 wnuk\u00f3w i prawnuk\u00f3w, kt\u00f3rych kocha\u0142a i cz\u0119sto o Nich opowiada\u0142a.
\n\u017begnamy szlachetnego cz\u0142owieka, kochaj\u0105ca Matk\u0119, Babci\u0119 i Prababci\u0119,
\nArtystk\u0119 i \u015awiadka Historii.<\/p>\n

Rodzinie Zmar\u0142ej sk\u0142adamy najszczersze kondolencje.
\nZ wyrazami \u017calu i szczerego wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n

El\u017cbieta Kuta
\n\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

by\u0142\u0105 wi\u0119\u017aniark\u0119 niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck. By\u0142a cenionym architektem, artystk\u0105 fotografikiem, dokumentalistk\u0105. Z wielkim smutkiem i \u017calem przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci Pani Ireny Elgas-Markiewicz kt\u00f3ra zmar\u0142a 16 pa\u017adziernika 2019 roku w Krakowie prze\u017cywszy 98 lat.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1869,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"class_list":["post-1867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pamietamy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1867"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1961,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1867\/revisions\/1961"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}