Pawe\u0142 Wo\u017aniak, dzia\u0142acz opozycji demokratycznej w latach osiemdziesi\u0105tych, \u0142\u0105cznik podziemnej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, cz\u0142onek zespo\u0142u pomagaj\u0105cego rodzinom represjonowanych, uczestnik wielu akcji ulotkowych i demonstracji, kolporter podziemnych czasopism. Od 1989 roku na emigracji w Berlinie. Zajmuje si\u0119 upami\u0119tnianiem polskich ofiar II wojny \u015bwiatowej na terenie Niemiec. To z jego inicjatywy, dzi\u0119ki uporowi i konsekwencji, grupa badaczy IPN pod kierownictwem prof. Krzysztofa Szwagrzyka w kwietniu tego roku rozpocz\u0119\u0142a wykopaliska na cmentarzu w F\u00fcrstenbergu. Od 23 do 25 pa\u017adziernika\u00a0 grupa archeolog\u00f3w wznowi\u0142a prace badawcze, w kt\u00f3rych – jak\u017ce by inaczej \u2013 uczestniczy Pawe\u0142 Wo\u017aniak.<\/p>\n
Ogromny szacunek dla Paw\u0142a Wo\u017aniaka, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ca sw\u00f3j urlop, ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119 sprawom Ravensbr\u00fcck. Wielkie podzi\u0119kowanie dla Bo\u017ceny, \u017cony Paw\u0142a za wyrozumia\u0142o\u015b\u0107, za uczestniczenie w tej wa\u017cnej sprawie.<\/p>\n
Pozna\u0142am Paw\u0142a Wo\u017aniaka w kwietniu 2015 r. na uroczysto\u015bciach zwi\u0105zanych
\nz wyzwoleniem KL Ravensbr\u00fcck. Wtedy z jego inicjatywy grupa wi\u0119\u017aniarek i m\u0142odzie\u017cy uda\u0142a si\u0119 na cmentarz w F\u00fcrstenbergu, gdzie ks. abp Andrzej Dzi\u0119ga, metropolita Szczeci\u0144sko-Kmie\u0144ski wraz z proboszczem parafii ewangelickiej w F\u00fcrstenbergu\u00a0 dokonali po\u015bwiecenia grobu rozstrzelanych wi\u0119\u017aniarek. Pawe\u0142 odnalaz\u0142 i zadba\u0142 o gr\u00f3b ma\u0142ego polskiego ch\u0142opczyka, kt\u00f3ry \u2013 jak g\u0142osi napis na nagrobku \u2013 zmar\u0142 w Ravensbr\u00fcck z g\u0142odu i wycie\u0144czenia…<\/p>\n
Od trzech lat Pawe\u0142 Wo\u017aniak wsp\u00f3\u0142pracuje ze mn\u0105, Micha\u0142em Neumannem, Leszkiem Rysakiem oraz historykami IPN z Katowic, Wroc\u0142awia i Bia\u0142egostoku w organizacji wyjazd\u00f3w laureat\u00f3w Og\u00f3lnopolskiego Konkursu w Kr\u0119gu Poezji i Prozy Lagrowej Wi\u0119\u017aniarek KL Ravensbr\u00fcck do miejsca pami\u0119ci i przestrogi. Profesjonalnie oprowadza nas po miejscach zwi\u0105zanych z polsk\u0105 martyrologi\u0105 w Berlinie m.in. historii wi\u0119zienia i wi\u0119zionych w Moabicie. Do Berlina wyje\u017cd\u017camy zawsze w niedziele uczestnicz\u0105c w Mszach \u015bw. w ko\u015bciele Polskiej Misji Katolickiej. O niekt\u00f3rych napotykanych na mojej drodze \u017cyciowej ludziach m\u00f3wi\u0142am, \u017ce s\u0105 wyj\u0105tkowi. Do czasu, kiedy dr Wanda P\u00f3\u0142tawska poprawi\u0142a mnie, \u017ce s\u0105\u00a0 normalni \u2013 bo normalno\u015b\u0107 polega na\u00a0 dzieleniu si\u0119 z innymi, okazywaniu szacunku, wspieraniu si\u0119, przyja\u017ani. To w\u0142a\u015bnie jest ludzkie. Dzi\u0119kuj\u0119 Ci Pawle za tak\u0105 w\u0142a\u015bnie normalno\u015b\u0107.<\/p>\n
Maria Lorens, wice-prezes Stowarzyszenia \u201eRodzina Wi\u0119\u017aniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbr\u00fcck\u201d.<\/p>\n
fotografia od lewej: Cezary Gmyz, Krzysztof Szwagrzyk, w tyle Pawe\u0142 Wo\u017aniak<\/p>\n
Na stronie Stowarzyszenia relacje Paw\u0142a Wo\u017aniaka:<\/p>\n
https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2019\/06\/25\/relacja-z-wyjazdu-mlodziezy-finalistow-v-ogolnopolskiego-konkursu-recytatorskiego-w-kregu-poezji-i-prozy-lagrowej-wiezniarek-kl-ravensbruck\/<\/a><\/p>\n https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2019\/04\/06\/cmentarz-w-furstenberg-havel-urny-z-prochami-rozstrzelanych-polek-wiezniarek-kl-ravensbruck-odkrywane\/<\/a><\/p>\n https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2018\/10\/12\/marek-rzewuski\/#more-1350<\/a><\/p>\n