{"id":2186,"date":"2020-07-09T14:29:48","date_gmt":"2020-07-09T12:29:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/?p=2186"},"modified":"2020-07-14T09:06:43","modified_gmt":"2020-07-14T07:06:43","slug":"w-75-rocznice-smierci-marka-rzewuskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2020\/07\/09\/w-75-rocznice-smierci-marka-rzewuskiego\/","title":{"rendered":"W 75 rocznic\u0119 \u015bmierci Marka Rzewuskiego"},"content":{"rendered":"

W 75 rocznic\u0119 \u015bmierci Marka Rzewuskiego, kt\u00f3ra przypada\u0142a 19 kwietnia 2020, wspominamy polskie dziecko, urodzone w KL Ravensbr\u00fcck, male\u0144kiego wi\u0119\u017ania tego obozu.<\/strong><\/p>\n

Na cmentarzu komunalnym w F\u00fcrstenbergu – Havel przy Friedhofsweg 2 (po lewej stronie\u00a0 kaplicy cmentarnej, kwatera grob\u00f3w dzieci) znajduje si\u0119 bardzo wa\u017cny dla nas Polak\u00f3w gr\u00f3b, w kt\u00f3rym zasta\u0142o pochowane polskie dziecko, ofiara KL Ravensbr\u00fcck – Marek Rzewuski, kt\u00f3ry \u00a0najpierw spocz\u0105\u0142 tu obok malutkiego Belga Patrick\u2019a \u2013 Marie Hallein\u2019a, zm. 28-01-45 r. (Godelieve Hallein<\/strong> \u2013 mama kt\u00f3ra po wojnie zabra\u0142a synka, by\u0142a wsparciem dla innych matek pracuj\u0105cych w Komando Zimmermann). Ten gr\u00f3b jest symbolem walki polskich i belgijskich Matek ratuj\u0105cych przed \u015bmierci\u0105 dzieci urodzone w obozie Ravensbr\u00fcck. W ogromnej wi\u0119kszo\u015bci toczona walka by\u0142a zako\u0144czona pora\u017ck\u0105, z oko\u0142o 600 dzieci urodzonych w tym obozie, tylko\u00a0 40 do\u017cy\u0142o wolno\u015bci w kwietniu 1945 roku.<\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/a>Gr\u00f3b Marka Rzewuskiego na cmentarzu komunalnym w\u00a0 F\u00fcrstenberg an Havel. 74 rocznica wyzwolenia obozu, 13 kwietnia 2019 r. (zdj\u0119cie z archiwum El\u017cbiety Kuta).<\/p>\n

Matka Marka Rzewuskiego, Zofia Rzewuska z domu Daleszy\u0144ska, urodzi\u0142a si\u0119 29.12.1921 r. w Toruniu. Jej rodzice Stanis\u0142aw Daleszy\u0144ski i Felicja (z d. Kotecka) od 1932 r. byli w\u0142a\u015bcicielami maj\u0105tku Daszkowo (m\u0142yn, tartak), a tak\u017ce wybudowali ko\u015bci\u00f3\u0142 w Turznicach w r. 1936. Zofia w latach przedwojennych i p\u00f3\u017aniej przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z Kazimierzem (J\u00f3zefem) Serockim (ur. 1922), synem Franciszka i Bronis\u0142awy Serockich, poprzednich w\u0142a\u015bcicieli Daszkowa, kt\u00f3ry zosta\u0142 s\u0142awnym pianist\u0105 i kompozytorem. W czasie wojny (we wrze\u015bniu 1939 r.) Zofia przedosta\u0142a si\u0119 do Warszawy, tam pozna\u0142a Longina Rzewuskiego (ur. 05.09.1915 r.). Longin Rzewuski walczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej 1939 r., pod M\u0142aw\u0105 w stopniu pporucznika. Uciek\u0142 z niewoli niemieckiej. Pobrali si\u0119 w 1943 r. w Warszawie, na Woli. W czasie Powstania Warszawskiego oboje trafili do oboz\u00f3w niemieckich. Zofia, jako ci\u0119\u017carna kobieta, zosta\u0142a uwi\u0119ziona w Ravensbr\u00fcck, otrzyma\u0142a numer obozowy 67602. Tam, w strasznych obozowych warunkach, 8 grudnia 1944 r. o godz. 22:30 urodzi\u0142 si\u0119 Marek Rzewuski. Zofia Rzewuska z dzieckiem, razem z innymi matkami (francusk\u0105 Helen\u0105 Passerat z d. Olejnik i belgijk\u0105 Godelieve Hallien), dn. 10 stycznia 1945 r. zosta\u0142a zwolniona z obozu i trafi\u0142a do ci\u0119\u017ckiej pracy w tartaku znajduj\u0105cym si\u0119 w miasteczku F\u00fcrstenberg \/ Havel. Tylko jedno dziecko prze\u017cy\u0142o Jean-Cloude Passerat. Marek zmar\u0142 z g\u0142odu i wycie\u0144czenia dn. 19 kwietnia 1945 r. o godz. 17.30 tu\u017c przed ko\u0144cem tej strasznej wojny. Pani Godelieve Hallien straci\u0142a nie tylko syna Patricka, ale tak\u017ce m\u0119\u017ca Gilberta, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w niemieckim obozie \u015bmierci w wieku 28 lat. Godelieve Hallien, wraz z rodzicami Marka, bra\u0142a czynny udzia\u0142 w staraniach o godne pochowanie dzieci, kt\u00f3re mia\u0142y le\u017ce\u0107 obok siebie. W latach 60. powsta\u0142 pomniczek na grobie Marka, w drugiej po\u0142owie lat 60. Zofia Rzewuska odwiedza\u0142a gr\u00f3b swojego syna .<\/em> Po prawej stronie grobu Marka Rzewuskiego, istnia\u0142 jeszcze w roku 2009 prawdopodobnie nagrobek Patricka Hallien, ale z niewiadomych powod\u00f3w zosta\u0142 zlikwidowany.<\/em><\/p>\n

Obie matki nie do\u017cy\u0142y s\u0119dziwego wieku, co mo\u017cna przypisa\u0107 tajnym \u201eoperacjom medycznym\u201d w Ravensbr\u00fcck. Zofia Rzewuska by\u0142a matk\u0105 sze\u015bciorga dzieci Marka, Krzysztofa, Izabeli, Tomasza, Micha\u0142a i Karola. Zmar\u0142a dn. 17.10.1970 r. w Gda\u0144sku po dwuletniej ci\u0119\u017ckiej chorobie onkologicznej.<\/em><\/p>\n

Ojciec Marka Rzewuskiego wywieziony \u00a0zosta\u0142 jako wi\u0119zie\u0144 polityczny do obozu koncentracyjnego Mauthausen. Niemcy wszystkich m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy prze\u017cyli Powstanie Warszawskie 1944 r., traktowali w spos\u00f3b \u201enieludzki\u201d. Prze\u017cy\u0142 ob\u00f3z, ale po wyzwoleniu przez Amerykan\u00f3w nie by\u0142 w stanie si\u0119 porusza\u0107, by\u0142 chudy jak szkielet. Zmar\u0142 w 2000 r. a wcze\u015bniej wychowywa\u0142 samotnie dzieci. Siostra ojca, Lucyna Rzewuska, zosta\u0142a wyr\u00f3\u017cniona przez instytut \u017cydowski za uratowanie dziecka. Starsza siostra ojca, Maria Rzewuska, uczona polska, wi\u0119ziona by\u0142a przez gestapo niemieckie w Wilnie na \u0141ukiszkach. Brat ojca Karol Rzewuski, podchor\u0105\u017cy Wojska Polskiego, zgin\u0105\u0142 08.09.1939 r. w Ciepielowie, gdzie niemiecki Wehrmacht rozstrzela\u0142 oko\u0142o 300 je\u0144c\u00f3w .<\/em><\/span><\/p>\n

Micha\u0142 Rzewuski, brat Marka, nigdy nie by\u0142 na grobie swojego brata. Zosta\u0142 zaproszony przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej na maj\u0105ce si\u0119 odby\u0107 w dniu 19 kwietnia 2020 roku uroczysto\u015bci upami\u0119tniaj\u0105ce polskie ofiary FKL Ravensbruck pochowane na cmentarzu w F\u00fcrstenberg \/ Havel, niestety z powodu ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych podr\u00f3\u017cowania i organizacji uroczysto\u015bci masowych ta wizyta nie mog\u0142a si\u0119 odby\u0107.\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Opracowa\u0142: Pawe\u0142 Wo\u017aniak, na podstawie pisemnej relacji Micha\u0142a, brata Marka Rzewuskiego<\/strong><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Strona internetowa po\u015bwi\u0119cona pami\u0119ci Zofii Rzewuskiej, kt\u00f3r\u0105 opracowa\u0142 Micha\u0142 Rzewuski, syn Zofii i Longina: https:\/\/timenote.info\/pl\/Zofia-Rzewuska<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>Artyku\u0142 z \u201eWolno\u015b\u0107 i Lud\u201d Nr 11(224) z 1-5 Czerwca 1964 r.
\n(z archiwum rodzinnego Micha\u0142a Rzewuskiego).<\/p>\n

\"\"<\/a>Akt zgonu Marka Rzewuskiego i Jego mogi\u0142a (z archiwum rodzinnego Micha\u0142a Rzewuskiego).<\/p>\n

\"\"<\/a>List burmistrza\u00a0 F\u00fcrstenbergu do Zofii Rzewuskiej (z archiwum rodzinnego Micha\u0142a Rzewuskiego).<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 75 rocznic\u0119 \u015bmierci Marka Rzewuskiego, kt\u00f3ra przypada\u0142a 19 kwietnia 2020, wspominamy polskie dziecko, urodzone w KL Ravensbr\u00fcck, male\u0144kiego wi\u0119\u017ania tego obozu. Na cmentarzu komunalnym w F\u00fcrstenbergu – Havel przy Friedhofsweg 2 (po lewej stronie\u00a0 kaplicy cmentarnej, kwatera grob\u00f3w dzieci) znajduje si\u0119 bardzo wa\u017cny dla nas Polak\u00f3w gr\u00f3b, w kt\u00f3rym zasta\u0142o pochowane polskie dziecko, ofiara … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eW 75 rocznic\u0119 \u015bmierci Marka Rzewuskiego\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-2186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-swiadectwa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2186"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2209,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2186\/revisions\/2209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}