<\/p>\n
P 5068 to numer nadany autorce w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbr\u00fcck, w kt\u00f3rym prze\u017cy\u0142a blisko pi\u0119\u0107 strasznych lat. Owocem tych traumatycznych do\u015bwiadcze\u0144 s\u0105 jej wspomnienia z tamtych lat. Zamkni\u0119te za drutami obozu mikrospo\u0142ecze\u0144stwo, jako przeciwwag\u0119 brutalnej rzeczywisto\u015bci, tworzy w\u0142asne prawa niemaj\u0105ce odpowiednika w normalnym \u017cyciu. Wanda Dobaczewska, w\u0142a\u015bciwie Wanda Niedzia\u0142kowska-Dobaczewska, by\u0142a pisark\u0105, poetk\u0105, publicystk\u0105, autork\u0105 sztuk dla teatr\u00f3w kukie\u0142kowych oraz animatork\u0105 kultury. Pochodzi\u0142a ze znanej w Wilnie rodziny Niedzia\u0142kowskich, kt\u00f3rej korzenie si\u0119gaj\u0105 Berehu ko\u0142o Krzemie\u0144ca. 23 wrze\u015bnia 1939 do Ravensbr\u00fcck, najwi\u0119kszego na terenie Niemiec obozu koncentracyjnego dla kobiet, przyby\u0142 pierwszy transport Polek. Ob\u00f3z powsta\u0142 w 1939 roku, pierwsze wi\u0119\u017aniarki trafi\u0142y do niego wiosn\u0105 tego roku. Polki przyjecha\u0142y do Ravensbr\u00fcck we wrze\u015bniu. W tym, jak i w kolejnych transportach znalaz\u0142y si\u0119 dzia\u0142aczki spo\u0142eczne, inteligentki, konspiratorki i uczennice tajnych komplet\u00f3w. Wi\u0119\u017aniarki z Polski stanowi\u0142y najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119, w sumie przez gehenn\u0119 obozu przesz\u0142o ich 40 tysi\u0119cy. P\u00f3\u017aniej na terenie obozu zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 \u201eIndustriehof\u201d, w kt\u00f3rym wi\u0119\u017aniarki pracowa\u0142y jako szwaczki i tkaczki. Kobiety z obozu by\u0142y te\u017c zmuszane do pracy w fabrykach Siemens & Halke. W obozie przeprowadzano na kobietach bestialskie eksperymenty pseudomedyczne. Niemcy nazywali wi\u0119\u017aniarki \u201ekr\u00f3likami do\u015bwiadczalnymi\u201d. Najm\u0142odsza z Polek, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 ofiarami hitlerowskiego bestialstwa, mia\u0142a 16 lat. Kr\u00f3tko przed ko\u0144cem II wojny \u015bwiatowej o los wi\u0119\u017aniarek obozu upomnia\u0142 si\u0119 Mi\u0119dzynarodowy oraz Szwedzki i Du\u0144ski Czerwony Krzy\u017c. W wyniku dzia\u0142ania organizacji uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 7,5 tys. wi\u0119\u017aniarek, kt\u00f3re przewieziono do Szwecji, Szwajcarii i Francji. W trakcie ewakuacji kobiety po raz pierwszy od d\u0142ugiego czasu mia\u0142y okazj\u0119 zje\u015b\u0107 ciep\u0142y posi\u0142ek, umy\u0107 si\u0119 i za\u0142o\u017cy\u0107 nowe ubrania. Rejestr wi\u0119\u017ani\u00f3w z lat 1939-1945 obejmuje ok. 132 tys. kobiet i dzieci, 20 tys. m\u0119\u017cczyzn oraz ok. 1 tys. dziewcz\u0105t. Piek\u0142o Ravensbruck przeszli ludzie 27 narodowo\u015bci. Ta ksi\u0105\u017cka-\u015bwiadectwo, to ponad cztery lata egzystencji w piekle, w \u201espo\u0142ecze\u0144stwie nie z tej ziemi\u201d.<\/p>\n
opis wydawcy<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" P 5068 to numer nadany autorce w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbr\u00fcck, w kt\u00f3rym prze\u017cy\u0142a blisko pi\u0119\u0107 strasznych lat. Owocem tych traumatycznych do\u015bwiadcze\u0144 s\u0105 jej wspomnienia z tamtych lat. Zamkni\u0119te za drutami obozu mikrospo\u0142ecze\u0144stwo, jako przeciwwag\u0119 brutalnej rzeczywisto\u015bci, tworzy w\u0142asne prawa niemaj\u0105ce odpowiednika w normalnym \u017cyciu. Wanda Dobaczewska, w\u0142a\u015bciwie Wanda Niedzia\u0142kowska-Dobaczewska, by\u0142a pisark\u0105, poetk\u0105, publicystk\u0105, … <\/p>\n