{"id":3929,"date":"2024-05-16T08:32:52","date_gmt":"2024-05-16T06:32:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/?p=3929"},"modified":"2024-05-16T08:34:30","modified_gmt":"2024-05-16T06:34:30","slug":"pozegnania-dzieci-kl-ravensbruck-siostra-i-brat-byli-razem-w-obozie-laczyla-ich-silna-wiez-w-doroslym-zyciu-spoczeli-obok-siebie-na-cmentarzu-w-rzeszowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2024\/05\/16\/pozegnania-dzieci-kl-ravensbruck-siostra-i-brat-byli-razem-w-obozie-laczyla-ich-silna-wiez-w-doroslym-zyciu-spoczeli-obok-siebie-na-cmentarzu-w-rzeszowie\/","title":{"rendered":"PO\u017bEGNANIA DZIECI KL RAVENSBR\u00dcCK \u2013 SIOSTRA I BRAT BYLI RAZEM W OBOZIE, \u0141\u0104CZY\u0141A ICH SILNA WI\u0118\u0179 W DOROS\u0141YM \u017bYCIU, SPOCZ\u0118LI OBOK SIEBIE NA CMENTARZU W RZESZOWIE"},"content":{"rendered":"<p>\u017begnamy \u015bp. Ew\u0119 Augustynowicz i Andrzeja Augustynowicza, dzieci KL Ravensbr\u00fcck. Ewa mia\u0142a 14 lat kiedy ca\u0142a rodzina &#8211; matka Janina, ojciec Henryk, 12 letni brat Andrzej, 4 letni brat Jacek i ona, dziewczynka, uczennica, zostali aresztowani w lipcu 1944 r. i wywiezieni w sierpniu 1944 r. do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbr\u00fcck. Ewa mia\u0142a numer obozowy 47499, Andrzej\u00a0 47500 i byli oznaczeni czerwonymi winklami, czyli uznani za wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Wszyscy prze\u017cyli, 24\u00a0 kwietnia 1945 r. zostali wywiezieni w akcji bia\u0142ych autobus\u00f3w hrabiego Folke Bernadotte do Szwecji. Stamt\u0105d wr\u00f3cili do Polski.<!--more--><\/p>\n<p>26 czerwca 1946 r. Ewa zeznawa\u0142a przed komisj\u0105\u00a0 w Trelleborg w Szwecji &#8211; mia\u0142a si\u0142\u0119 m\u00f3wi\u0107 o tych tragicznych miesi\u0105cach sp\u0119dzonych w niemieckich obozach &#8211; najpierw w obozie Pustk\u00f3w, potem Auschwitz i KL Ravensbruck \u2013 by\u0142a \u015bwiadkiem poni\u017cania, bicia, zabijania, zn\u0119cania si\u0119 fizycznie i psychicznie nad wi\u0119\u017aniami \u2013\u00a0 m\u0119\u017cczyznami, kobietami i dzie\u0107mi.<\/p>\n<p>\u201e<em>Zosta\u0142am zaaresztowana wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 w nast\u0119pstwie ucieczki mego w\u00f3jka z obozu koncentracyjnego z Pustkowia. Bezpo\u015brednio po zatrzymaniu zosta\u0142am osadzona wraz z mamusi\u0105 i bra\u0107mi w obozie w Pustkowiu\u2026\u201d <\/em>(fragment zeznania Ewy jako \u015bwiadka w Szwecji w 1946 r.)<em>.<\/em><\/p>\n<p>Osoba spisuj\u0105ca zeznania Ewy napisa\u0142a na ko\u0144cu: \u201e\u2026<em>m\u0142oda inteligentna 16-letnia dziewczynka obok fakt\u00f3w odmalowuje swoje uczucia psychiczne. Troska o m\u0142odsze rodze\u0144stwo i ojca, jest jednym z dominuj\u0105cych prze\u017cy\u0107<\/em> <em>wewn\u0119trznych zeznaj\u0105cej. Przybywaj\u0105c do obozu mia\u0142a lat 14-cie, okropne \u017cycie obozu odbi\u0142o si\u0119 silnie na jej wra\u017cliwej psychice<\/em> [\u2026]. <em>Zeznaniom nale\u017cy da\u0107 wiar\u0119<\/em><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>Andrzej Augustynowicz opowiedzia\u0142 o swoich wojennych losach w wywiadzie udzielonym dla Instytutu Pileckiego w ramach projektu \u015aWIADKOWIE EPOKI: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TGf6KJAINMQ\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TGf6KJAINMQ<\/a><\/p>\n<p>Matka, we wspomnieniach opisanych w ksi\u0105\u017cce \u201eJacek w Ravensbr\u00fcck\u201d napisa\u0142a \u201e\u2026<em>Bole\u015bnie prze\u017cy\u0142am dzie\u0144 19 pa\u017adziernika. By\u0142o szaro, mglisto i ch\u0142odno. Na apelu wyczytano numer 47500, numer Andrzeja. Kazano mu wyst\u0105pi\u0107 i odej\u015b\u0107 \u201enach vome\u201d. By\u0142 po grypie i wygl\u0105da\u0142 bardzo mizernie.[\u2026]<\/em> <em>Po\u017cegna\u0142am Andrzeja ze \u0142zami w oczach, odprowadzi\u0142am kawa\u0142eczek. Poszed\u0142. Dok\u0105d?&#8230;\u201d<\/em> Fragment z ksi\u0105\u017cki \u201eJacek w Ravensbr\u00fcck\u201d<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2024\/04\/09\/jacek-w-ravensbruck\/\">https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2024\/04\/09\/jacek-w-ravensbruck\/<\/a><\/p>\n<p>Nie zna\u0142am \u015bp. Ewy, nie zna\u0142am te\u017c \u015bp. Andrzeja, nie wiem czy potrafili ze swoich wspomnie\u0144 wymaza\u0107 dramatyczne wojenne prze\u017cycia, czy mogli o tym opowiada\u0107 swoim bliskim? Czy bali si\u0119 sn\u00f3w, w kt\u00f3rych wraca\u0142y prze\u017cycia z oboz\u00f3w?\u00a0 Czy obozowa trauma towarzyszy\u0142a Im przez ca\u0142e \u017cycie, czy przekazali j\u0105 nast\u0119pnym pokoleniom?<\/p>\n<p>Byli \u015awiadkiem historii, kt\u00f3rzy od nas odchodz\u0105, ale pami\u0119\u0107 o Nich b\u0119dzie trwa\u0142a. My, drugie i kolejne pokolenia wi\u0119\u017aniarek jeste\u015bmy teraz stra\u017cnikami tej pami\u0119ci.<\/p>\n<p>Na 79. rocznicy oswobodzenia KL Ravensbr\u00fcck w kwietniu tego roku by\u0142 z nami Rafa\u0142 Augustynowicz ze swoj\u0105 rodzin\u0105. Wspominali\u015bmy Janin\u0119, Henryka, Andrzeja, Ew\u0119 i Jacka, a opowiedzia\u0142 histori\u0119 rodzinn\u0105 Rafa\u0142, syn Jacka z Ravensbr\u00fcck \u2013 sztafeta pokole\u0144 trwa.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-3932 alignnone\" src=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003-771x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"697\" srcset=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003-771x1024.jpg 771w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003-226x300.jpg 226w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003-768x1020.jpg 768w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003-1157x1536.jpg 1157w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0003.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Po\u017cegnam \u015bp. Ew\u0119 i \u015bp. Andrzeja, dzieci KL Ravensbr\u00fcck fragmentem wiersza Zofii Poci\u0142owskiej-Kann, wi\u0119\u017aniarki KL Ravensbr\u00fcck pt. \u201eW nocy\u201d<\/p>\n<p>Jasna daleko\u015b\u0107 nocy,<br \/>\nNiebo ch\u0142odne, przedziwnie g\u0142\u0119bokie,<br \/>\nA za przejrzystym ob\u0142okiem<br \/>\nJak niegdy\u015b \u2013<br \/>\nSamotny ksi\u0119\u017cyc<br \/>\n\u0141z\u0105 \u015bwiat\u0142a sp\u0142ywa w szeroko otwarte oczy\u2026<br \/>\nTo wieczno\u015b\u0107 przejmuj\u0105ca cisz\u0105<br \/>\nDotkn\u0119\u0142a serca,<br \/>\nI spokojny cie\u0144 \u015bmierci<br \/>\nDreszczem b\u00f3r zako\u0142ysa\u0142.<br \/>\n\u2026.<\/p>\n<p>I dzi\u015b jak dawniej czuj\u0119, wiem,<br \/>\n\u017be \u015bmier\u0107 jest tylko cichym snem<br \/>\nW nie\u015bmiertelno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Oboje, brat i siostra, Ewa i Andrzej, dzieci KL Ravensbr\u00fcck zostali pochowani na cmentarzu komunalnym Wilkowyja w Rzeszowie, w alei po\u015bwi\u0119conej wi\u0119\u017aniom niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-3930 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004-771x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"697\" srcset=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004-771x1024.jpg 771w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004-226x300.jpg 226w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004-768x1020.jpg 768w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004-1157x1536.jpg 1157w, https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG-20240507-WA0004.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Niech spoczywaj\u0105 w spokoju i ciszy.<\/p>\n<p>Opracowa\u0142a El\u017cbieta Kuta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017begnamy \u015bp. Ew\u0119 Augustynowicz i Andrzeja Augustynowicza, dzieci KL Ravensbr\u00fcck. Ewa mia\u0142a 14 lat kiedy ca\u0142a rodzina &#8211; matka Janina, ojciec Henryk, 12 letni brat Andrzej, 4 letni brat Jacek i ona, dziewczynka, uczennica, zostali aresztowani w lipcu 1944 r. i wywiezieni w sierpniu 1944 r. do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbr\u00fcck. Ewa mia\u0142a numer &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/2024\/05\/16\/pozegnania-dzieci-kl-ravensbruck-siostra-i-brat-byli-razem-w-obozie-laczyla-ich-silna-wiez-w-doroslym-zyciu-spoczeli-obok-siebie-na-cmentarzu-w-rzeszowie\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201ePO\u017bEGNANIA DZIECI KL RAVENSBR\u00dcCK \u2013 SIOSTRA I BRAT BYLI RAZEM W OBOZIE, \u0141\u0104CZY\u0141A ICH SILNA WI\u0118\u0179 W DOROS\u0141YM \u017bYCIU, SPOCZ\u0118LI OBOK SIEBIE NA CMENTARZU W RZESZOWIE\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3931,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"class_list":["post-3929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pamietamy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3929"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3936,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3929\/revisions\/3936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rodzinaravensbruck.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}