\u017begnamy \u015bp. Pani\u0105 Mari\u0119 Ludwick\u0105-Falniowsk\u0105, by\u0142\u0105 wi\u0119\u017aniark\u0119 niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbr\u00fcck. Odchodz\u0105 ostatni \u015awiadkowie tamtych tragicznych, wojennych lat. Pami\u0119\u0107 o Nich b\u0119dzie przekazywana. Ich losy, przez Nich we wspomnieniach spisane, opowiedziane w wywiadach, w licznych publikacjach przez historyk\u00f3w opisane, musz\u0105 by\u0107 przestrog\u0105 dla kolejnych pokole\u0144 \u2013 nigdy wi\u0119cej wojny!<\/p>\n
Maria Ludwicka-Falniowska urodzi\u0142a si\u0119 29 lutego 1928 w Pu\u0142tusku, gdzie mieszka\u0142a z rodzicami i rodze\u0144stwem do czasu wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Rodzina zosta\u0142a wysiedlona przez Niemc\u00f3w, przenie\u015bli si\u0119 do wsi Iwanowice ko\u0142o Miechowa w Ma\u0142opolsce. Od grudnia 1942 roku Maria ze starsz\u0105 siostr\u0105 Henryk\u0105, zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 przeciw okupantowi niemieckiemu w szeregach Armii Krajowej. Kolportowa\u0142y pras\u0119 podziemn\u0105. W kwietniu 1944 r. obie siostry zosta\u0142y aresztowane, osadzone najpierw w wi\u0119zieniu w Miechowie, nast\u0119pnie przewiezione do krakowskiego wi\u0119zienia Montelupich, sk\u0105d 26.04.1944 zosta\u0142y wywiezione do niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbr\u00fcck. Maria, jako wi\u0119zie\u0144 polityczny o numerze 44909 pracowa\u0142a w fabryce amunicji w podobozie Finow.<\/p>\n
26 kwietnia 1945 r. obie z siostr\u0105 zosta\u0142y wywieziona do Szwecji w akcji humanitarnej \u201ebia\u0142e autobusy\u201d zorganizowanej przez hrabiego Folke Bernadotte. W Malm\u00f6 przesz\u0142y kwarantann\u0119, dosta\u0142y si\u0119 do wielodzietnej szwedzkiej rodziny Pa\u0144stwa Hergils\u00f3w, kt\u00f3ra si\u0119 nimi zaopiekowa\u0142a i traktowa\u0142a jak cz\u0142onk\u00f3w rodziny, \u00a0uczy\u0142y si\u0119 j\u0119zyka szwedzkiego i chodzi\u0142y do szko\u0142y. Siostra Marii pozosta\u0142a w Szwecji, zamieszka\u0142a w Sztokholmie. Maria zdecydowa\u0142a si\u0119 na powr\u00f3t do Polski w 1946 r., aby pom\u00f3c rodzinie, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a wojn\u0119.<\/p>\n
Po wojnie, zamieszka\u0142a w Krakowie, przez wiele lat pracowa\u0142a w Zwi\u0105zku Bojownik\u00f3w o Wolno\u015b\u0107 i Demokracj\u0119. Dzi\u0119ki Niej pewno liczni byli \u017co\u0142nierze Armii Krajowej zostali uchronieni przed\u00a0 represjami, bowiem chowa\u0142a ich akta przed funkcjonariuszami Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa. Sama te\u017c by\u0142a wzywana i przes\u0142uchiwana przez urz\u0119dnik\u00f3w SB z powodu powrotu ze Szwecji \u2013 m\u00f3wi\u0142a: pewno uwa\u017cali mnie za szpiega.<\/p>\n
Ostatnie kilka lat sp\u0119dzi\u0142a w Domu Seniora w Krakowie. Dzi\u0119ki finansowemu wsparciu Fundacji \u201eWiarus\u201d (pomoc kombatantom wojennym i wdowom), zarz\u0105dzanej przez mec. Andrzeja Sikor\u0119, syna by\u0142ej wi\u0119\u017aniarki KL Ravensbr\u00fcck, W\u0142adys\u0142awy Sikorowej mia\u0142a zapewnion\u0105 opiek\u0119 i zabiegi rehabilitacyjne w ostatnich latach swojego \u017cycia w mieszkaniu i w Domu Seniora w Krakowie.<\/p>\n
Zmar\u0142a w krakowskim szpitalu im. Gabriela Narutowicza po ci\u0119\u017ckiej chorobie w wieku 96 lat.<\/p>\n
Swoj\u0105 histori\u0119 \u017cycia opowiedzia\u0142a i mo\u017cna ods\u0142ucha\u0107 w Archiwum Instytutu Pileckiego: https:\/\/www.archiwum.instytutpileckiego.pl\/dlibra\/publication\/7361\/edition\/7231<\/a><\/p>\n KARTY: https:\/\/fbc.pionier.net.pl\/details\/nnhl9vs<\/a> : w 2007 r. opowiedzia\u0142a o codziennym \u017cyciu \u00a0w przedwojennym Pu\u0142tusku, o wojennej tu\u0142aczce w czasie okupacji, wi\u0119zieniu w Miechowie (1944), wi\u0119zieniu na Montelupich w Krakowie (1944), obozie koncentracyjnym w Ravensbruck (1944-1945), pobycie w Szwecji (1945-1946), o \u017cyciu codziennym w PRL, pracy w ZBOWiD-zie w latach 50. – 70.<\/a><\/p>\n