8 maja 2026 r. w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie odbyła się II Ogólnopolska Konferencja „Wojna – Ofiary – Zadośćuczynienie” w Narodowym Dniu Zwycięstwa, który przypada w rocznicę kapitulacji III Rzeszy Niemieckiej, na której dyskutowano m.in. o znaczeniu pielęgnowania pamięci o milionach polskich ofiar II wojny światowej i potrzebie zadośćuczynienia.
Konferencji towarzyszyło uroczyste wręczenia odznaczeń, po czyn rozpoczęły się dyskusje w dwóch panelach.
W pierwszym „Wojna i ofiary” uczestniczyli prof. Elżbiety Kuta, prezes Stowarzyszenia „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück”, senator Andrzej Pająk, dr. hab. Konrad Wnęk z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Stanisław Krzemień, prezesa Zarządu Głównego Stowarzyszenia Ofiar Wojny.
W drugim panelu „Sprawiedliwość historyczna i odpowiedzialność za skutki II wojny światowej” uczestniczyli: prof. Konrad Wnęk, europoseł Arkadiusz Mularczyk i Stanisław Brzeźniak. Rozmowę moderował prof. Olgierd Grott. Rozmawiano m.in. o raporcie o stratach przygotowanym przez posła Mularczyka, o tym, czy Polska faktycznie zrzekła się reparacji od Niemiec na podstawie prasowego dokumentu. Moderatorem obu debat był wicedyrektor Muzeum AK prof. Olgierd Grott.
Nasz głos (Elżbiety Kuty) w tej konferencji dotyczył: KL Ravensbrück
Ofiary: liczby (tylko szacunki) czy imiona i nazwiska więźniarek, które przeżyły i tych które zostały zamordowane, zmarły z wycieńczenia, głodu, chorób. 130 tys. ok 30 narodowości i grup etnicznych – ile przeżyło? ok. 38 tyś. (30 %), 92 tyś nie wróciło (ok.70%)
40 tyś. Polek ile przeżyło? – 8000 tyś przeżyło tylko 20%, nie wróciło 32 tyś czyli 80%.
– Ofiary to te które zginęły;
– Ofiary to te, które wróciły z KL syndromem z traumą na całe życie, kaleki po bestialskich eksperymentach jakich na nich wykonywali niemieccy lekarze;
– Ofiary to tez kolejne pokolenia dzieci, wnuki a nawet prawnuki które traumę odziedziczyli;
– Ofiary to kobiety wykorzystywane do niewolniczej pracy ponad ich siły na terenie obozu, poza obozem, w warsztatach, szwalniach, w fabrykach amunicji, zbrojeniowych, warsztatach mechanicznych (np. KL Neubrandenburg, KL Grüneberg). Siemens, Volkswagen, Boss to korporacje w cieniu nazistowskich zbrodni. Siemens wykorzystywał więźniów do niewolniczej pracy jako siły roboczej, m.in. w podobozach KL Ravensbrück więźniarki pracowały nad częściami elektrycznymi do pocisków V-1 i V-2. Te firmy powinny zadośćuczynić.
Zadośćuczynienie:
Głos więźniarek. Z odnalezionych przez Pawła Woźniaka w archiwach listów/grypsów/ więźniarek odczytane zostały fragmenty listu napisanego w 1943 roku przez więźniarki i przekazanego do obozu męskiego aby dotarł do Polski: „Drodzy Chłopcy! Tym razem smutną niestety przynosimy Wam wiadomość. Po 5-ciu miesiącach przerwy rozpoczęły się na nowo egzekucje.[…] Dalej są opisy egzekucji, bestialskich operacji i życia obozowego. List kończy się słowami: „…Nie wiem jak przyjmiecie to, że napisałyśmy taki list do Was, ale dla nas ważne jest żeby te wiadomości dotarły do Ojczyzny, może właśnie przez Was, żeby można było kiedyś żądać zadośćuczynienia…”
Nasz głos w sprawie ZADOŚĆUCZYNIRNIA
1) Przeprowadzić dogłębne badania dotyczące liczb więźniarek.
2) Liczby zamienić na nazwiska więźniarek, które zaistnieją na terenie Ravensbrück.
3) Godnie upamiętnić – oznaczyć miejsca gdzie jak wiadomo z historycznych informacji, archiwalnych zdjęć i map gdzie są pochowane prochy i ciała na terenie obozu, miejsca te zabezpieczyć, dokonać prac archeologicznych, aby potwierdzić te dane historyczne.
4) Upamiętnić bojowniczki, działaczki ruchu oporu, pomnikiem postawionym na terenie obozu
Tekst: Elżbieta Kuta
Informacje i galerie zdjęć, nagrania na stronach:
https://geowieczorek.pl/index.php/2026/05/08/odpowiedzialnosc-za-skutki-ii-wojny-swiatowej/