Obóz w Ravensbück 9 stycznia 1943 roku, Dojechaliśmy na dworzec i tam pod eskortą policyjną nas odprowadzono do wagonów więziennych [….]. Po załadowaniu jechałyśmy może 10 minut, po czym kazano znów wysiadać i ustawić się piątkami. Stałyśmy na bardzo dużym placu czy dziedzińcu, otoczonymi niskimi drewnianymi barakami o barwie szarozielonej […]. Po placu kręciły się kobiety, ubrane tak samo jednolicie, jak jednolite były budynki, które widniały z daleka. Kobiety miały kurtki w pasy szare i granatowe, spod tych kurtek wychodziły takież pasiaste suknie, na głowie miały chusty brązowe, zawiązane pod brodą […]. Gdy się zaczęłam przyglądać uważniej, widziałam, że są różnice w ich stroju. Wszystkie wprawdzie miały na piersiach po stronie lewej naszyty numer, ale nad numerem był trójkąt w coraz to innym kolorze […] najwięcej czerwonych […] widniała duża czarna litera P. […] na tle brudnego śniegu pokrywającego plac, robiło zaprzeczenie wszystkiemu, co kiedykolwiek było piękne.
10 czerwca 2026 r. na Zamku Królewskim w Warszawie odbędzie się gala wręczenia nagrody Kustosz Pamięci Narodowej. Nasze Stowarzyszenie zgłosiło do tej nagrody post mortem dla Pani Wandy Kiedrzyńskiej.
Wanda Kiedrzyńska (1901-1985)
Wanda Kiedrzyńska całe swoje dorosłe życie poświęciła działalności naukowej, społecznej i walce o prawdę historyczną dotyczącą niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbrück, którego była więźniem. Była współorganizatorką, pierwszą przewodniczącą i wieloletnią działaczką Klubu Byłych Więźniarek Obozu Ravensbrück, organizowała spotkania więźniarek, pomoc dla potrzebujących więźniarek, rocznice upamiętniania, dokumentowała niestrudzenie historię KL Ravensbrück.
Reprezentowała polskie środowisko więźniarek w Międzynarodowym Komitecie b. Więźniarek Ravensbrück. Jej wielkim sukcesem było współorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej, która odbyła w Polsce 7-8 maja w 1971 r. w Jaszowcu na Śląsku poświęconej ruchowi oporu w KL Ravensbrück we wszystkich grupach narodowościowych. W konferencji udział wzięli przedstawicielki środowiska więźniarek z 12 krajów Europy, Polskę reprezentowały więźniarki działające w podziemnym ruchu oporu w obozie. Dr Wanda Kiedrzyńska wygłosiła referat wstępny, w którym przedstawiła definicję ruchu oporu i różne jego przejawy, charakterystykę narodowościową więźniarek. Była też członkiem Rady Naczelnej ZBOWiD. Organizowała sesje i spotkania w celu przekazywania i pogłębiania wiedzy o tym obozie. Brała też udział w licznych sesjach naukowych dotyczących historii okupacji niemieckiej w Polsce i Europie.
Zgromadziła bogatą dokumentację o eksperymentach pseudomedycznych dokonanych na 74 Polkach w KL Ravensbrück. Współpracowała, z utworzonym przez władze NRD, muzeum na wydzielonym terenie byłego obozu w Ravensbrück. Dzięki jej żmudnej i ciężkiej pracy dokumentalisty/archiwisty udało się odtworzyć listy transportowe do KL Ravensbrück, są to bezcenne informacje dla rodzin i historyków, zostały opublikowane w II wydaniu książki „Ravensbrück kobiecy obóz koncentracyjny”. Ta pozycja jest cytowana we wszystkich późniejszych polskich i zagranicznych opracowaniach o KL Ravensbrück.
Opracowała na podstawie przygotowanego wniosku Elżbieta Kuta
Pani Janina Pasikowska urodziła się 15.09.1919 r. w Józefowie w powiecie Chełmskim we wschodniej Polsce. W czasie II wojny światowej, podobnie jak Jej rodzeństwo, włączyła się w działalność przeciw okupantowi niemieckiemu w strukturach Armii Krajowej. Przekazywała ważne informacje zawarte w donosach kierowanych do władz okupacyjnych, do których miała dostęp jako kierowniczka poczty. Dzięki swojej odwadze i determinacji w działaniu, uratowała wielu ludzi. Nieoceniony był też Jej udział w przekazywaniu informacji o transportach Żydów do pobliskiego obozu w Sobiborze oraz o innych transportach wojskowych. Znała wielkie ryzyko swojej działalności – aresztowanie, a nawet śmierć.
W sobotę i niedzielę uczestnicy wyjazdu do Muzeum – Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück poznawali historię byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet. Były to dwa dni wypełnione zwiedzaniem, rozmową, modlitwą i refleksją nad losem więźniarek, wśród których szczególne miejsce zajmują Polki.
Grupa liczyła 20 osób, wśród których były córki, synowie, wnuki, prawnuki, krewni byłych więźniarek. Przewodnikiem po miejscach pamięci, jak w ubiegłych latach, był Paweł Woźniak z żoną Bożeną – strażnicy pamięci tych miejsc na terenie Niemiec. Rozmowy z uczestnikami nagrywał Dariusz Kwiatkowski, redaktor 1 pr. PR.
Tegoroczna pielgrzymka miała specjalny cel – upamiętnienie miejsc pochówku więźniarek na terenie byłego głównego obozu w Ravensbrück, w Neubrandenburgu i Fürstenbergu oraz podjęcie rozmów z dyrekcją Memorial Ravensbrück w tej sprawie. Nasz szlak prowadził przez Niegosławice, Świebodzin, Neubrandenburg, Grüneberg, Fürstenberg, Ravensbrück.
W Krakowie, 8 maja 2026 r. odbyły się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę oswobodzenia niemieckich obozów koncentracyjnych – SACHSENHAUSEN, DACHAU, RAVENSBRÜCK. W intencji ofiar odprawiona została msza św. w Kolegiacie Akademickiej św. Anny, przy konfesji św. Jana Kantego, profesora teologii, patrona Uniwersytetu Jagiellońskiego. Eucharystię celebrował i homilię wygłosi Ks. kanonik E.C. dr hab. Wojciech Węgrzyniak (https://youtu.be/enCe8QTCMWw).
8 maja 2026 r. w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie odbyła się II Ogólnopolska Konferencja „Wojna – Ofiary – Zadośćuczynienie” w Narodowym Dniu Zwycięstwa, który przypada w rocznicę kapitulacji III Rzeszy Niemieckiej, na której dyskutowano m.in. o znaczeniu pielęgnowania pamięci o milionach polskich ofiar II wojny światowej i potrzebie zadośćuczynienia.
Konferencji towarzyszyło uroczyste wręczenia odznaczeń, po czyn rozpoczęły się dyskusje w dwóch panelach.
Prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Ofiar Wojny Stanisław Krzemień, Poseł do Parlamentu Europejskiego Arkadiusz Mularczyk oraz Dyrektor Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie dr Jarosław Szarek zapraszają na II Ogólnopolską Konferencję pt. „Wojna – Ofiary –Zadośćuczynienie”, organizowaną w związku z przypadającą w tym roku 81. rocznicą bezwarunkowej kapitulacji Niemiec.
W Limanowskim Domu Kultury odbyło się uroczyste podsumowanie VII edycji Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego „W kręgu poezji i prozy lagrowej więźniarek KL Ravensbrück”. Organizatorami wydarzenia była Szkoła Podstawowa im. Królowej Korony Polskiej w Kłodnem oraz Pedagogiczna Wojewódzka Biblioteka w Nowym Sączu.
15 kwietnia 2026 r. w Śląskim Teatrze Impresaryjnym im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej odbył się finał XII edycji ogólnopolskiego konkursu recytatorskiego „W kręgu poezji i prozy lagrowej więźniarek KL Ravensbrück” im. Wandy Półtawskiej. W wydarzeniu uczestniczyły także więźniarki niemieckich obozów koncentracyjnych Krystyna Paradyż (FKL Ravensbruck) i Irena Cyrankiewicz (KL Auschwitz-Birkenau).
80 lat temu, w 1946 r., śp. Józefa Kantor zainicjowała pielgrzymki więźniarek na Jasną Górę, aby w Kaplicy Matki Bożej Jasnogórskiej, przed obrazem Czarnej Madonny, wyrazić wdzięczność za ocalenie z piekła obozu i modlić się w intencji tych więźniarek, które zostały zamordowane, zmarły z wycieńczenia, chorób – zostały tam na tej nieludzkiej niemieckiej ziemi.
Uroczystości związane z KL Ravensbrück organizowane/współorganizowane/partnerstwo przez stowarzyszenie w 2026 r.
19-20 marca – uroczystości w 130. rocznicę urodzin śp. Józefy Kantor, Katowice Szopienice
22–25 maja – wyjazd finalistów XII edycji ogólnopolskiego konkursu recytatorskiego „W kręgu poezji i prozy lagrowej więźniarek KL Ravensbrück im. Wandy Półtawskiej” do Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück w Niemczech
