Kategoria: Świadectwa

 Łączniczka-kurierka Obszaru Kraków ZWZ, więzień obozów koncentracyjnych: Ravensbruck, Majdanek, Auschwitz-Birkenau, Bergen-Belsen

Dzięki rodzinom Więźniarek niemieckich obozów koncentracyjnych losy patriotek, bohaterek są odkrywane. Synowie, córki, wnuki, prawnuki i dalsi członkowie rodzin dzieląc się wspomnieniami, biografiami sprawiają, że pamięć o Nich nie będzie zapomniana, a kolejne pokolenia, młodzież, pewno ze zdumieniem i niedowierzaniem, a może jednak z podziwem przeczyta o śp. Annie z Rokoszów Uznańskiej pochodzącej z patriotycznej rodziny, która za działalność konspiracyjną przeciw okupantowi niemieckiemu, aresztowana przez gestapo była więziona w ciężkich więzieniach – Montelupich w Krakowie,

Czytaj dalej „ANNA z Rokoszów UZNAŃSKA 25 III 1901 – po 31  V 1945”

Maria Kujawska de domo Raida, lekarka, więźniarka KL Ravensbrűck. W styczniu 1944 r. Maria z córkami – 18-letnią Barbarą i 16-letnią Janiną dostają się do KL Ravensbrűck. W obozie pracowała jako lekarka i poświęcała się chorym. Została nazwana przez współwięźniarki „Aniołem z Ravensbruck”. Uratowała kobiety chore od komory gazowej kiedy w 1945 r. Niemcy przed kapitulacją dokonywali selekcji więźniarek niezdolnych do pracy, czyli starych i chorych. Zmusiła te ciężko chore kobiety, którymi się opiekowała do wstania z prycz, ubrania się, uczesania. „Gdy przyszła komisja, zastała w otwartych oknach kobiety roześmiane, o dobrym wyglądzie. Dr Kujawska z pogodną twarzą wyszła naprzeciw niemieckich lekarzy i mocnym spokojnym głosem oświadczyła, że w tym bloku poważnie chorych nie ma” – relacja jednej z więźniarek. W obozie Maria zachorowała na tyfus. Przeżyła Ona i córki. Zmarła w Pszczynie 23 maja 1948 roku na zawał serca.

Czytaj dalej „Maria Kujawska 1893 – 1948”

Przywołujemy pamięć o Zofii Wacławik z domu Berlińskiej, działaczce ruchu oporu przeciw okupantowi niemieckiemu pseudonim „Wiosna”, więźniarce KL Ravensbrück i KL Buchenwald, dzielnej kobiecie w ręcznie spisanym życiorysie przez Zofię, udostępnionym przez córkę Teresę Krakowiak.

Zofia kończy swój życiorys słowami: „Po wielu trudach i niebezpieczeństwach dotarłam do Ojczyzny, która wkrótce została wyzwolona.”

Czytaj dalej „Zofia Wacławik z domu Berlińska 1921 – 2009”

1925-2019

Historię życia swojej prababci spisała prawnuczka Oliwia,  tyle ile zapamiętała, odczytała z dokumentów. Zakończyła pięknymi słowami: „Pozostawiła po sobie bezcenną spuściznę – świadectwo życia, historię i głęboką ciszę, która skrywała traumę obozowego piekła, którego kresu nie przyniosło wyzwolenie u końca wojny – trwało przez całe życie we wspomnieniach i ukrytych łzach. Przeszła przez ciemność, nie po to, by ją opisywać, lecz aby uczyć patrzeć światłu historii prosto w oczy.

Czytaj dalej „Agnieszka Molenda z domu Piórowska”

Stanisława Gorzecka we wspomnieniach prawnuka

Minęło 83 lata od wiadomości jaka nadeszła do rodziny w 1942 roku z KL Ravensbrück o śmierci Stanisławy Gorzeckiej de domo Parys. Kolejne, już czwarte pokolenie, wnuk, poszukuje wojennych śladów swojej prababci. Mówimy – „idziemy po Ich śladach”, co w wielu przypadkach jest trudne, bo ślady się urywają, zniszczyły je „wichry wojny”. Każdy, najsłabszy ślad, odbity w historii wojny jest ogniwem, które może kiedyś połączy się z kolejnymi, aby odtworzyć cały łańcuch zdarzeń. Czytaj dalej „Stanisława Maria Gorzecka de domo Parys 1881 – 1942”

Ta historia nie zaczyna się w muzeum ani na kartach podręczników. Zaczyna się w maju 2025 roku, kiedy troje ludzi – Bronisława, jej córka Małgorzata i syn Tomek – stanęli w miejscu kaźni. W Ravensbrück. Po dziesięcioleciach. W milczeniu. Z sercem pełnym wspomnień, które nigdy nie wybrzmiały do końca. Z wdzięcznością, która przyszła z czasem. Z miłością, która przetrwała nawet śmierć.

Władysława Piwińska – ich ciocia, ich krewna, ich duch – była więźniarką obozu koncentracyjnego Ravensbrück. Została aresztowana we wsi Czartowiec, gdzie mieszkała z mężem, Leonardem. Byli skromni, ale silni. Kochali Polskę. Pomagali, jak mogli. Płacili najwyższą cenę.

Czytaj dalej „Władysława Piwińska – w cieniu historii, w świetle pamięci”

Sofia Bugno (z domu: Zofia Szaj)

numer obozowy: 73846

Odkrywanie zapomnianych, bądź nie wypowiedzianych/opowiedzianych, skrywanych  wojennych historii. „Jak powiedziała pewna polska dziewczyna, fajnie byłoby nie mieć żadnej historii. Ale od przeszłości, od tego, co się kiedyś wydarzyło, nie da się uciec, bez względu na to, jak bardzo się marzy i buduje dla przyszłości. Jan Olof Olsson

 

Czytaj dalej „Wojenne losy splecione po wojnie – historia Sofii i Wery”

Więźniarka KL Ravensbrück (1944-1945, nr obozowy  47663), harcerka, w obozie należała do tajnej drużyny harcerskiej „Mury”, po wojnie aktywnie działała w harcerstwie. Odważna dziewczyna, działająca w konspiracji przeciw okupantowi niemieckiemu od wczesnej młodości, po wojnie oddana harcerstwu, niosąca pomoc byłym więźniarkom, obozowym koleżankom, wspaniała Matka, Babcia, osoba o niezwykłej wrażliwości, dobroci i uczynności. Echo Jej głosu nie zamilknie.

Czytaj dalej „Józefa Anna Marszałek-Strusiowa, pseudonim „Szarotka”, „Hanka” 1923-1991”

„Wspomnienia te kreśliłam po przybyciu z Ravensbrück do Szwecji, w różnych od­stępach czasu. Przywiozłam je do kraju z za­miarem dokończenia, lecz nasze nowe życie, budowane od podstaw w czterech pustych ścianach ocalałego domu, nie zostawiało cza­su na zajęcie się tą sprawą i zapisane kartki leżały latami w walizce ze szkolnymi ze­szytami dzieci. […]

Mijały lata, dzieci rosły, Jacek z wolna zapominał o złym okresie dzieciństwa. Czytaj dalej „„Jacek w Ravensbrück””

Dwa imiona, które otrzymała na chrzcie – Zofia Dobrochna, czyli mądra i dobra – w lapidarny sposób określają jej osobowość.

Bohaterska kobieta, ofiarna lekarka, niestrudzona w działaniu, swoim życiem zaświadczyła, co jest najważniejsze. Pokazała, że tych wartości nie może zniszczyć żaden system. O Nich nie można zapomnieć. Czytaj dalej „Zofia Adamska 1910-1949”

Wspomnienie o Annie Puchajda (1926-2022) z domu Żelechowskiej, więźniarce KL Ravensbrück – splecione wojenne losy rodziców i córek.

Dnia 11 grudnia 2022 r., ukończywszy 96 lat, odeszła do Pana Anna Paulina, Bronisława Puchajda z domu Żelechowska, ur. 20 kwietnia 1926 r. w Krakowie, córka Andrzeja i Józefy z d. Nowosielska, harcerka, uczestniczka Powstania Warszawskiego, więźniarka KL Ravensbrück. Czytaj dalej „Anna Puchajda (1926-2022)”

Splecione wojenne losy trzech sióstr: Stefanii, Kazimiery i Wiktorii Grabowskich. Jako
więźniarki polityczne 8.10.1944 roku sondertransportem warszawskim nr 103 trafiły do
największego w III Rzeszy niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbrück.

Pamięć o Nich nie zaginie – odkrywamy wojenne losy kolejnych kobiet, patriotek, byłych więźniarek KL Ravensbrück.

Czytaj dalej „SIOSTRY GRABOWSKIE – LOSY WOJENNE – WARSZAWA – RAVENSBRÜCK – SZWECJA – WARSZAWA”

Urodzona w Radomiu, od 1941 konspiracja (Związek Odwetu), kurierka na terenach kielecczyzny i Warszawy, aresztowana przez Gestapo w 1942, więziona w Radomiu, wywieziona 20.06.1942 r. transportem radomskim do KL Ravensbrück jako więzień polityczny (nr obozowy 12032), w obozie niewolnicza praca, ofiara eksperymentów pseudomedycznych, udział w samopomocy, przekazywanie informacji z obozu męskiego, udział w uratowaniu sztandaru XIII Drużyny Harcerek im Zofii Wocalewskiej (XIII Drużyna Żeńska Warszawskiego Oddziału Harcerstwa Polskiego), opuszczenie obozu w kolumnie ewakuacyjnej 3.05.1945. Czytaj dalej „Maria Boniecka de domo Marianna Jastrzębska 1922- 2001”

Mineło 76 lat od zakończenia II wojny światowej – Rodziny ciągle szukają swoich zaginionych krewnych infromacji o losach uwięzionych w obozach koncentracyjnych

 Zwróciła się do Stowarzyszenia Pani Renata Nowak z Rzeszowa, wnuczka Stanisławy Nowak, która poszukuje wojennych i powojennych śladów swoich krewnych: Danieli, córki,  Stanisławy oraz jej syna Mieczysława. Nie znane są powojenne losy Danieli i Mieczysława. Pani Renata ma ciągle nadzieję, że Mieczysław żyje i kiedyś jeszcze się spotkają. Czytaj dalej „HISTORIA RODZINY NOWAKÓW STANISŁAWY, DANIELI i MIECZYSŁAWA”

Wojenne losy

Myslenice-Płaszów-Montelupich-Ravensbrück-Buchenwald komando Magdeburg

Alojza Wygona z domu Boratyn ur. 30 września 1920 r. w Myślenicach, córka Marii i Ignacego.
Była żoną Czesława Wygony, mieszkali w Myślenice na ul. Bysińskiej 41. Oboje działali w konspiracji przeciw okupantowi niemieckiemu. Mąż został  rozstrzelany 27 maja 1944 w Krakowie przy ulicy Botanicznej (róg ulic Botanicznej i Lubicz). Alojza została aresztowana przez Gestapo 15 lipca 1944 r. w Krakowie przy ul. Gródek. Po aresztowaniu została umieszczona w obozie w Płaszowie, a następnie w więzieniu Montelupich w Krakowie. Czytaj dalej „ALOJZA WYGONA 1920-1998”

Maria Borzęcka PRZEŻYĆ RAVENSBRUECK

Będzie to opowieść o czterech kobietach, które los zetknął ze sobą najpierw w Opatowie, a później rzucił daleko od ojczyzny, gdzie razem przeżyły 5 lat w obozie niemieckim w Ravensbrueck. Czytaj dalej „Więźniarki z Opatowa: Zofia Adamska, Elżbieta Rydzewska-Kotarska, Bronisława i Helena Techman”

Do KL Ravensbrück w latach 1940-1945 z różnych miast Polski wyruszały transporty kobiet, dziewczyn. W większości były to więźniarki polityczne, aresztowane przez Gestapo za działalność konspiracyjną. 12 września 1940 i 1941 roku wyruszyły do KL Ravensbrück dwa sondertransporty kobiet z przejściowego więzienia tarnowskiego. W pierwszym (1940) było 59 kobiet, w drugim 119 (127 wg „Harcerki z Ravensbrück” Anny Kwiatkowskiej-Biedy). Pochodziły z Tarnowa i z innych rejonów Polski.

W drugim sondertransporcie była Zofia Rysiówna, wielka polska aktorka teatralna i filmowa. Jedna z największych tragiczek polskiej sceny. Dama Polskiej sceny.

 

Czytaj dalej „Zofia Rysiówna (1920-2003)”

Była więźniarką KL Ravensbrück (nr obozowy 29334). We wrześniu 1939 roku miała 15 lat, zdążyła skończyć szkołę podstawową w Płońsku, gdzie się urodziła i mieszkała z rodziną. Pracowała w piekarni swojej siostry. Chleb sprzedawano na kartki, niektórzy mieszkańcy ich nie mieli, innym przydział nie wystarczał – prosili o chleb. I ten chleb był im sprzedawany bez kartek przez siostrę, ale 20 lutego 1943 r. Pani Czesława też sprzedała chleb bez kartek. „…Przyszła do piekarni i prosiła, żeby sprzedać jej chleb, bo ma syna na przymusowych robotach w Niemczech i że tam chłopcy są głodni. Nam nie wolno było sprzedawać bez kartek, ale czy w takiej sytuacji można komuś odmówić?…” Czytaj dalej „Czesława Stawiska z domu Rutkowska 1925-2021”

Olimpia pochodziła z Kresów. Urodzona w Smorgoniach – dzisiaj miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, stolica rejonu smorgońskiego, położone na historycznej Wileńszczyźnie. Ojciec Jan Królikowski miał (prawdopodobnie) 9 dzieci: wszyscy synowie zostali zabici przez Stalina, W Smorgoniach zostały tylko córki, część z nich wyjechała do Ameryki. Olimpia uczęszczała do szkoły powszechnej w Smorgoniach. Rodzinna przekazała jej wiedzę na temat ziołolecznictwa. W czasie wojny polsko-rosyjskiej była pielęgniarką w szpitalu na Kresach.

Czytaj dalej „Rodzina Królikowskich: Olimpia Pleskacz z domu Królikowska”