Kategoria: Aktualności

23 października 2026 r. tuż obok Rynku Głównego w Krakowie odsłonięto tablicę poświęconą Wandzie i Andrzejowi Półtawskim. Sfinansowane przez IPN upamiętnienie znajduje się na ścianie kamienicy przy ul. Brackiej 1, gdzie przez kilkadziesiąt lat mieszkało małżeństwo Półtawskich.

Czytaj dalej „W Krakowie odsłonięto tablicę pamięci Wandy i Andrzeja Półtawskich”

Jeszcze październik, do Wszystkich Świętych i Dnia Zadusznego kilkanaście dni, a na miejscach martyrologii w Ravensbrűck i Fűrstenbergu zapłonęły znicze, chryzantemy ozdobiły mogiły Więźniarek tego obozu. Na cmentarzu w Fűrstenbergu, pomnik rozstrzelanych Polek i mogiła Mareczka Rzewuskiego ozdobione kwiatami, blask palących zniczy wskazuje drogę do tych miejsc.

W Ravensbrűck, na obozowym murze pod polską tablicą, przy figurce Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w krematorium i przy Szczelinie ślady pamięci – kwiaty, znicze, wstążki w barwach narodowych.

Pamięć o Nich trwa…  

Czytaj dalej „Pamięć – „echo ich głosów nie milknie””

Szanowni Państwo,

Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie oraz Zarząd Stowarzyszenia „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück” serdecznie zapraszają

na uroczystości poświęcone pamięci Wandy i Andrzeja Półtawskich, które odbędą się w dniu 23 października 2026 r. w Krakowie.

Program uroczystości:

10:00 – Msza Święta, Bazylika św. Franciszka z Asyżu, pl. Wszystkich Świętych 5

11:30 – Odsłonięcie i poświęcenie tablicy, ul. Bracka 1

12:00–15:45 – Sesja popularno-naukowa, Sala Włoska klasztoru Ojców Franciszkanów, pl. Wszystkich Świętych 5

12:00–12:40 –„Duśka”. Dr Wanda Półtawska – Barbara Oratowska (Muzeum Narodowe w Lublinie)

12:40–13:20 – Służba dr Wandy Półtawskiej w obronie życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci – prof. dr hab. inż. Janusz Kawecki (Profesor senior Politechniki Krakowskiej)

13:20–13:30 – przerwa

13:30–14:10 – Andrzej Półtawski – Nestor filozofii polskiej – prof. dr hab. Anna Grzegorczyk (Centrum Badań im. Edyty Stein UAM w Poznaniu)

14:10–14:50 – Prof. Andrzej Półtawski. Warszawiak, Powstaniec, naukowiec – prof. dr hab. em. Marek Maciejczak i prof. dr hab. em. Robert Piłat

14:50–15:10 – Wspomnienie o Cioci – Maria Lorens (Stowarzyszenie „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück”)

Dyskusja i zakończenie sesji

Licząc na Państwa obecność, z życzliwością oraz

---

z uszanowaniem,

—

Roksana Szczypta-Szczęch

główny specjalista

Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Krakowie

tel. +48 12 297 77 47

roksana.szczech@ipn.gov.pl

Instytut Pamięci Narodowej

Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Oddział w Krakowie

ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków

krakow.ipn.gov.pl

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ul. Janusza Kurtyki  1, 02-676 Warszawa. Pełna treść klauzuli informacyjnej: https://ipn.gov.pl/ w zakładce: Ochrona danych osobowych.

Skip to PDF content

2 listopada 2026 godz.19:00 Filharmonia im. K. Szymanowskiego w Krakowie ul. Zwierzyniecka 1.

SIŁA MIŁOŚCI to odbywające się cyklicznie koncerty, propagujące twórczość i sylwetki Bohaterek niemieckiego, kobiecego obozu koncentracyjnego w Ravensbrück.

Opracowane muzycznie wiersze pozwalają poznać i upamiętnić bohaterskie Więźniarki z polskiego ruchu oporu. Inspiratorem jest była więźniarka KL Ravensbrück, Prof. Wanda Półtawska (1921-2023)

Program koncertu na 2026r. przewiduje prezentację wierszy polskich więźniarek: Grażyny Chrostowskiej, Teresy Harsdorf-Bromowicz, Zofii Górskiej-Romanowicz, Haliny Golczowej, Marii Rutkowskiej-Kurcyusz, Zofii Karpińskiej, Zofii Pociłowskiej-Kann, Bł. Natalii Tułasiewicz.

Czytaj dalej „SIŁA MIŁOŚCI Koncert Pamięci Ofiar Obozu w Ravensbrück XV Edycja”

Czytaj dalej „Zaproszenie”

Natura w Ravensbrück nigdy nie była neutralna. Kiedy obóz rozbudowywano, SS kazał posadzić rzędy szybko rosnących topoli, a sam krajobraz stał się częścią topografii władzy. Dziś większość tych drzew przewróciła się i leży na terenie dawnego obozu. Jako historycy czytamy akta, listy i świadectwa. Izraelska artystka Rotem Bidas „czyta” korę i słoje roczne. Od 2023 roku pracuje z powalonymi pniami, traktując je nie jako metafory, lecz jako źródła. W ten sposób realizuje pytanie, które jest bardziej palące niż kiedykolwiek. Co pozostanie z Ravensbrück, gdy ocaleni nie będą już mogli opowiedzieć jego historii? Przez dziesięciolecia to oni nieśli pamięć o tym miejscu. Znajdujemy się teraz na progu czasu, w którym samo to miejsce musi dźwigać większą część tego ciężaru. Ta wystawa traktuje to miejsce poważnie w tej sytuacji i pyta, co może nam ono opowiedzieć o historii obozu.

Czytaj dalej „Gdy drzewa stają się świadkami – otwarcie wystawy w Miejscu Pamięci Ravensbrück”

Czytaj dalej „18TH RAVENSBRÜCK EUROPEAN SUMMER SCHOOL”

Barbara Oratowska polska muzealniczka i historyczka – wiceprezes Stowarzyszenia, wieloletni kierownik Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, dedykowanym KL Ravensbrűck. Autorka licznych opracowań, filmów, wystaw, stałej ekspozycji poświęconej historii i więźniarkom tego obozu. W Muzeum znajdują się unikatowe artefakty przekazane przez więźniarki lub Ich rodziny m.in. listy  pisane przez więźniarki  atramentem sympatycznym, miniaturowe rzeźby tzw. sabotażyki wykonane  przez więźniarki w obozie. Organizatorka Ogólnopolskich Konkursów Recytatorsko-Krasomówczych „W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej, lubelskiej  przedstawicielki pokolenia Kolumbów.”  Aktualnie pełni funkcję zastępcy dyrektora ds. wystaw i edukacji w Muzeum Narodowym w Lublinie, koordynuje m.in. regionalne wydarzenia historyczne i jubileusze instytucji. Czytaj dalej „Barbara Oratowska odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – lipiec 2026”

One jechały bydlęcymi
wagonami przodem do śmierci
powróciły
nie wszystkie
wymazały pamięć

Czytaj dalej „APOGEUM “BURZY” – Helena”

Czytaj dalej „Zaproszenie”

Nagrodą post mortem została uhonorowana śp. dr Wanda Kiedrzyńska, Więźniarka KL Ravensbrűck. Wniosek został złożony przez nasze Stowarzyszenie.

Nagrodę odebrały i przemawiały Panie: Hanna Nowakowska i Bogna Neumann. Relacja z gali, gdzie można wysłuchać przemówienia i oglądnąć krótki film dedykowany dr Wandzie Kiedrzyńskiej: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/243662,Poznalismy-laureatow-nagrody-IPN-Kustosz-Pamieci-Narodowej.html

Czytaj dalej „Nagroda IPN „Kustosz Pamięci Narodowej” 2026”

14 czerwca 2026 r., w 86. rocznicę pierwszego masowego transportu więźniów do KL Auschwitz z przejściowego więzienia w Tarnowie, przed pomnikiem na placu Axentowicza w Krakowie odbyła się uroczystość z wojskową asystą honorową, zorganizowana przez krakowski oddział IPN. Stowarzyszenie reprezentowała Elżbieta Kuta, prezes w asyście członków – Pani Marii Rezač i Pana Andrzeja Komorowskiego.

Czytaj dalej „Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady w Krakowie”

Wspomnienia wojenne Karoliny Lanckorońskiej.

Obóz w Ravensbück 9 stycznia 1943 roku, Dojechaliśmy na dworzec i tam pod eskortą policyjną nas odprowadzono do wagonów więziennych [….]. Po załadowaniu jechałyśmy może 10 minut, po czym kazano znów wysiadać i ustawić się piątkami. Stałyśmy na bardzo dużym placu czy dziedzińcu, otoczonymi niskimi drewnianymi barakami o barwie szarozielonej […]. Po placu kręciły się kobiety, ubrane tak samo jednolicie, jak jednolite były budynki, które widniały z daleka. Kobiety miały kurtki w pasy szare i granatowe, spod tych kurtek wychodziły takież pasiaste suknie, na głowie miały chusty brązowe, zawiązane pod brodą […]. Gdy się zaczęłam przyglądać uważniej, widziałam, że są różnice w ich stroju. Wszystkie wprawdzie miały na piersiach po stronie lewej naszyty numer, ale nad numerem był trójkąt w coraz to innym kolorze […] najwięcej czerwonych […] widniała duża czarna litera P. […] na tle brudnego śniegu pokrywającego plac, robiło zaprzeczenie wszystkiemu, co kiedykolwiek było piękne.

Czytaj dalej „ Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich na Wawelu w Krakowie.”

10 czerwca 2026 r. na Zamku Królewskim w Warszawie odbędzie się gala wręczenia nagrody Kustosz Pamięci Narodowej. Nasze Stowarzyszenie zgłosiło do tej nagrody post mortem dla Pani Wandy Kiedrzyńskiej.

Wanda Kiedrzyńska (1901-1985)

Wanda Kiedrzyńska całe swoje dorosłe życie poświęciła działalności naukowej, społecznej i walce o prawdę historyczną dotyczącą niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbrück, którego była więźniem. Była współorganizatorką, pierwszą przewodniczącą i wieloletnią działaczką Klubu Byłych Więźniarek Obozu Ravensbrück, organizowała spotkania więźniarek, pomoc dla potrzebujących więźniarek, rocznice upamiętniania, dokumentowała niestrudzenie historię KL Ravensbrück.

Reprezentowała polskie środowisko więźniarek w Międzynarodowym Komitecie b. Więźniarek Ravensbrück. Jej wielkim sukcesem było współorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej, która odbyła w Polsce 7-8 maja w 1971 r. w Jaszowcu na Śląsku poświęconej ruchowi oporu w KL Ravensbrück we wszystkich grupach narodowościowych. W konferencji udział wzięli przedstawicielki środowiska więźniarek z 12 krajów Europy, Polskę reprezentowały więźniarki działające w podziemnym ruchu oporu w obozie. Dr Wanda Kiedrzyńska wygłosiła referat wstępny, w którym przedstawiła definicję ruchu oporu i różne jego przejawy, charakterystykę narodowościową więźniarek. Była też członkiem Rady Naczelnej ZBOWiD. Organizowała sesje i spotkania w celu przekazywania i pogłębiania wiedzy o tym obozie. Brała też udział w licznych sesjach naukowych dotyczących historii okupacji niemieckiej w Polsce i Europie.

Zgromadziła bogatą dokumentację o eksperymentach pseudomedycznych dokonanych na 74 Polkach w KL Ravensbrück. Współpracowała, z utworzonym przez władze NRD, muzeum na wydzielonym terenie byłego obozu w Ravensbrück. Dzięki jej żmudnej i ciężkiej pracy dokumentalisty/archiwisty udało się odtworzyć listy transportowe do KL Ravensbrück, są to bezcenne informacje dla rodzin i historyków, zostały opublikowane w II wydaniu książki „Ravensbrück kobiecy obóz koncentracyjny”. Ta pozycja jest cytowana we wszystkich późniejszych polskich i zagranicznych opracowaniach o KL Ravensbrück.

Opracowała na podstawie przygotowanego wniosku Elżbieta Kuta

Grupa liczyła 20 osób, wśród których były córki, synowie, wnuki, prawnuki, krewni byłych więźniarek. Przewodnikiem po miejscach pamięci, jak w ubiegłych latach,  był Paweł Woźniak z żoną Bożeną – strażnicy pamięci tych miejsc na terenie Niemiec. Rozmowy z uczestnikami nagrywał Dariusz Kwiatkowski, redaktor 1 pr. PR.

Tegoroczna pielgrzymka miała specjalny cel – upamiętnienie miejsc pochówku więźniarek na terenie byłego głównego obozu w Ravensbrück, w Neubrandenburgu i Fürstenbergu oraz podjęcie rozmów z dyrekcją Memorial Ravensbrück w tej sprawie. Nasz szlak prowadził przez Niegosławice, Świebodzin, Neubrandenburg, Grüneberg, Fürstenberg, Ravensbrück.

Czytaj dalej „Pielgrzymka „Idąc po Ich śladach” – 81. rocznica oswobodzenia KL Ravensbrück – relacja z wyjazdu”

Czytaj dalej „II Narodowa Pielgrzymka Nauczycieli i Wychowawców do Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück w 120. rocznicę narodzin bł. Natalii Tułasiewicz”

Czytaj dalej „II Ogólnopolski Konkurs Literacki dla Nauczycieli”