Zaproszenie
Gdy drzewa stają się świadkami – otwarcie wystawy w Miejscu Pamięci Ravensbrück
Natura w Ravensbrück nigdy nie była neutralna. Kiedy obóz rozbudowywano, SS kazał posadzić rzędy szybko rosnących topoli, a sam krajobraz stał się częścią topografii władzy. Dziś większość tych drzew przewróciła się i leży na terenie dawnego obozu. Jako historycy czytamy akta, listy i świadectwa. Izraelska artystka Rotem Bidas „czyta” korę i słoje roczne. Od 2023 roku pracuje z powalonymi pniami, traktując je nie jako metafory, lecz jako źródła. W ten sposób realizuje pytanie, które jest bardziej palące niż kiedykolwiek. Co pozostanie z Ravensbrück, gdy ocaleni nie będą już mogli opowiedzieć jego historii? Przez dziesięciolecia to oni nieśli pamięć o tym miejscu. Znajdujemy się teraz na progu czasu, w którym samo to miejsce musi dźwigać większą część tego ciężaru. Ta wystawa traktuje to miejsce poważnie w tej sytuacji i pyta, co może nam ono opowiedzieć o historii obozu.
Czytaj dalej „Gdy drzewa stają się świadkami – otwarcie wystawy w Miejscu Pamięci Ravensbrück”Szanowna Pani Ambra Laurenzi Prezydent Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück
Szanowna Pani
Ambra Laurenzi
Prezydent Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück
Comité International de Ravensbrück
10 rue Leroux, 75016 PARIS France
Kraków, dnia 30.08.2026
Dotyczy: godnego upamiętnienia więźniarek KL Ravensbrűck
Szanowna Pani Prezydent!
Jako prezes ogólnopolskiego Stowarzyszenie Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück uprzejmie proszę o przedstawienie na posiedzeniu Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück w 2026 roku i podjęcie dyskusji nad sprawą godnego upamiętnienia więźniarek tego obozu.
Czytaj dalej „Szanowna Pani Ambra Laurenzi Prezydent Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück”Odsłonięcie w Wisełce tablicy upamiętniającej Alice Lesser więźniarkę FKZ Ravensbrűck
9 sierpnia 2026 r., w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w Wisełce odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej Alice Lesser – mieszkance Wisełki, która padła ofiarą nazistowskich prześladowań. Uroczystość poprzedziła inscenizacja teatralna – „Spotkanie Abp Majdanskiego z Hrabiną Karoliną Lanckoronską wokół poezji polskich więźniarek FKL Ravensbrűck” przygotowana przez Teatr Kameralny w Szczecinie.
Obecni (patrz zdjęcie): Róża Król przewodnicząca Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Oddział Szczecin, Krzysztof Kronenberg, Wicestarosta powiatu Kamieńskiego, Milena Schramm, Dyrektor Centrum Opiekuńczo-Wychowawczego (dawny Dom Dziecka) w Wisełce, Izrael Kopp, Stowarzyszenie na rzecz Współpracy Chrześcijańsko-Żydowskiej Meklemburgii (który wygłosił słowo pozdrowienia), Klaus Knupffer z Potsadamu odczytał list luterańskiego Biskupa Tilmana Jeremiasa z Greifswaldu, Władysław Diakun, Burmistrz Senior Polic, Eugeniusz Jasiewicz, Burmistrz Senior Wolina, prof. Kazimierz Kozłowski, Uniwersytet Szczeciński.
Czytaj dalej „Odsłonięcie w Wisełce tablicy upamiętniającej Alice Lesser więźniarkę FKZ Ravensbrűck”18TH RAVENSBRÜCK EUROPEAN SUMMER SCHOOL
Barbara Oratowska odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – lipiec 2026
Barbara Oratowska polska muzealniczka i historyczka – wiceprezes Stowarzyszenia, wieloletni kierownik Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, dedykowanym KL Ravensbrűck. Autorka licznych opracowań, filmów, wystaw, stałej ekspozycji poświęconej historii i więźniarkom tego obozu. W Muzeum znajdują się unikatowe artefakty przekazane przez więźniarki lub Ich rodziny m.in. listy pisane przez więźniarki atramentem sympatycznym, miniaturowe rzeźby tzw. sabotażyki wykonane przez więźniarki w obozie. Organizatorka Ogólnopolskich Konkursów Recytatorsko-Krasomówczych „W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej, lubelskiej przedstawicielki pokolenia Kolumbów.” Aktualnie pełni funkcję zastępcy dyrektora ds. wystaw i edukacji w Muzeum Narodowym w Lublinie, koordynuje m.in. regionalne wydarzenia historyczne i jubileusze instytucji. Czytaj dalej „Barbara Oratowska odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – lipiec 2026”
APOGEUM “BURZY” – Helena
One jechały bydlęcymi
wagonami przodem do śmierci
powróciły
nie wszystkie
wymazały pamięć
ANNA z Rokoszów UZNAŃSKA 25 III 1901 – po 31 V 1945
Łączniczka-kurierka Obszaru Kraków ZWZ, więzień obozów koncentracyjnych: Ravensbruck, Majdanek, Auschwitz-Birkenau, Bergen-Belsen
Dzięki rodzinom Więźniarek niemieckich obozów koncentracyjnych losy patriotek, bohaterek są odkrywane. Synowie, córki, wnuki, prawnuki i dalsi członkowie rodzin dzieląc się wspomnieniami, biografiami sprawiają, że pamięć o Nich nie będzie zapomniana, a kolejne pokolenia, młodzież, pewno ze zdumieniem i niedowierzaniem, a może jednak z podziwem przeczyta o śp. Annie z Rokoszów Uznańskiej pochodzącej z patriotycznej rodziny, która za działalność konspiracyjną przeciw okupantowi niemieckiemu, aresztowana przez gestapo była więziona w ciężkich więzieniach – Montelupich w Krakowie,
Czytaj dalej „ANNA z Rokoszów UZNAŃSKA 25 III 1901 – po 31 V 1945”Uroczystość oznaczenia grobu śp. dr Marii Kujawskiej
Szanowni Państwo, 24 czerwca reprezentowałam nasze Stowarzyszenie w uroczystości oznaczenia grobu śp. dr Marii Kujawskiej ( oznaczenia „Tobie Polsko’’ oraz „ Grób Weterana’’) – lekarki, działaczki społecznej i plebiscytowej, uczestniczki powstań śląskich, byłej więźniarki FKL Ravensbruck. Maria Kujawska spoczywa w grobie ze swoim mężem, również lekarzem – dr Kazimierzem Kujawskim, jednym z dowódców III Powstania Śląskiego.
Czytaj dalej „Uroczystość oznaczenia grobu śp. dr Marii Kujawskiej”Zaproszenie
Nagroda IPN „Kustosz Pamięci Narodowej” 2026
Nagrodą post mortem została uhonorowana śp. dr Wanda Kiedrzyńska, Więźniarka KL Ravensbrűck. Wniosek został złożony przez nasze Stowarzyszenie.
Nagrodę odebrały i przemawiały Panie: Hanna Nowakowska i Bogna Neumann. Relacja z gali, gdzie można wysłuchać przemówienia i oglądnąć krótki film dedykowany dr Wandzie Kiedrzyńskiej: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/243662,Poznalismy-laureatow-nagrody-IPN-Kustosz-Pamieci-Narodowej.html
Czytaj dalej „Nagroda IPN „Kustosz Pamięci Narodowej” 2026”Maria Kujawska 1893 – 1948
Maria Kujawska de domo Raida, lekarka, więźniarka KL Ravensbrűck. W styczniu 1944 r. Maria z córkami – 18-letnią Barbarą i 16-letnią Janiną dostają się do KL Ravensbrűck. W obozie pracowała jako lekarka i poświęcała się chorym. Została nazwana przez współwięźniarki „Aniołem z Ravensbruck”. Uratowała kobiety chore od komory gazowej kiedy w 1945 r. Niemcy przed kapitulacją dokonywali selekcji więźniarek niezdolnych do pracy, czyli starych i chorych. Zmusiła te ciężko chore kobiety, którymi się opiekowała do wstania z prycz, ubrania się, uczesania. „Gdy przyszła komisja, zastała w otwartych oknach kobiety roześmiane, o dobrym wyglądzie. Dr Kujawska z pogodną twarzą wyszła naprzeciw niemieckich lekarzy i mocnym spokojnym głosem oświadczyła, że w tym bloku poważnie chorych nie ma” – relacja jednej z więźniarek. W obozie Maria zachorowała na tyfus. Przeżyła Ona i córki. Zmarła w Pszczynie 23 maja 1948 roku na zawał serca.
Czytaj dalej „Maria Kujawska 1893 – 1948”Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady w Krakowie
14 czerwca 2026 r., w 86. rocznicę pierwszego masowego transportu więźniów do KL Auschwitz z przejściowego więzienia w Tarnowie, przed pomnikiem na placu Axentowicza w Krakowie odbyła się uroczystość z wojskową asystą honorową, zorganizowana przez krakowski oddział IPN. Stowarzyszenie reprezentowała Elżbieta Kuta, prezes w asyście członków – Pani Marii Rezač i Pana Andrzeja Komorowskiego.
Czytaj dalej „Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady w Krakowie”Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich na Wawelu w Krakowie.
Wspomnienia wojenne Karoliny Lanckorońskiej.
Obóz w Ravensbück 9 stycznia 1943 roku, Dojechaliśmy na dworzec i tam pod eskortą policyjną nas odprowadzono do wagonów więziennych [….]. Po załadowaniu jechałyśmy może 10 minut, po czym kazano znów wysiadać i ustawić się piątkami. Stałyśmy na bardzo dużym placu czy dziedzińcu, otoczonymi niskimi drewnianymi barakami o barwie szarozielonej […]. Po placu kręciły się kobiety, ubrane tak samo jednolicie, jak jednolite były budynki, które widniały z daleka. Kobiety miały kurtki w pasy szare i granatowe, spod tych kurtek wychodziły takież pasiaste suknie, na głowie miały chusty brązowe, zawiązane pod brodą […]. Gdy się zaczęłam przyglądać uważniej, widziałam, że są różnice w ich stroju. Wszystkie wprawdzie miały na piersiach po stronie lewej naszyty numer, ale nad numerem był trójkąt w coraz to innym kolorze […] najwięcej czerwonych […] widniała duża czarna litera P. […] na tle brudnego śniegu pokrywającego plac, robiło zaprzeczenie wszystkiemu, co kiedykolwiek było piękne.
Czytaj dalej „ Arcydzieła z kolekcji Lanckorońskich na Wawelu w Krakowie.”Nagroda Kustosz Pamięci Narodowej
10 czerwca 2026 r. na Zamku Królewskim w Warszawie odbędzie się gala wręczenia nagrody Kustosz Pamięci Narodowej. Nasze Stowarzyszenie zgłosiło do tej nagrody post mortem dla Pani Wandy Kiedrzyńskiej.
Wanda Kiedrzyńska (1901-1985)
Wanda Kiedrzyńska całe swoje dorosłe życie poświęciła działalności naukowej, społecznej i walce o prawdę historyczną dotyczącą niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbrück, którego była więźniem. Była współorganizatorką, pierwszą przewodniczącą i wieloletnią działaczką Klubu Byłych Więźniarek Obozu Ravensbrück, organizowała spotkania więźniarek, pomoc dla potrzebujących więźniarek, rocznice upamiętniania, dokumentowała niestrudzenie historię KL Ravensbrück.
Reprezentowała polskie środowisko więźniarek w Międzynarodowym Komitecie b. Więźniarek Ravensbrück. Jej wielkim sukcesem było współorganizowanie międzynarodowej konferencji naukowej, która odbyła w Polsce 7-8 maja w 1971 r. w Jaszowcu na Śląsku poświęconej ruchowi oporu w KL Ravensbrück we wszystkich grupach narodowościowych. W konferencji udział wzięli przedstawicielki środowiska więźniarek z 12 krajów Europy, Polskę reprezentowały więźniarki działające w podziemnym ruchu oporu w obozie. Dr Wanda Kiedrzyńska wygłosiła referat wstępny, w którym przedstawiła definicję ruchu oporu i różne jego przejawy, charakterystykę narodowościową więźniarek. Była też członkiem Rady Naczelnej ZBOWiD. Organizowała sesje i spotkania w celu przekazywania i pogłębiania wiedzy o tym obozie. Brała też udział w licznych sesjach naukowych dotyczących historii okupacji niemieckiej w Polsce i Europie.
Zgromadziła bogatą dokumentację o eksperymentach pseudomedycznych dokonanych na 74 Polkach w KL Ravensbrück. Współpracowała, z utworzonym przez władze NRD, muzeum na wydzielonym terenie byłego obozu w Ravensbrück. Dzięki jej żmudnej i ciężkiej pracy dokumentalisty/archiwisty udało się odtworzyć listy transportowe do KL Ravensbrück, są to bezcenne informacje dla rodzin i historyków, zostały opublikowane w II wydaniu książki „Ravensbrück kobiecy obóz koncentracyjny”. Ta pozycja jest cytowana we wszystkich późniejszych polskich i zagranicznych opracowaniach o KL Ravensbrück.
Opracowała na podstawie przygotowanego wniosku Elżbieta Kuta
Z wielkim żalem i bólem żegnamy śp. Panią Janinę Pasikowską-Dahlquist ps „Inka”. Zmarła 8 maja 2026 r. w Szwecji w wieku prawie 107 lat. Była więźniarką niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet Ravensbrück.
Pani Janina Pasikowska urodziła się 15.09.1919 r. w Józefowie w powiecie Chełmskim we wschodniej Polsce. W czasie II wojny światowej, podobnie jak Jej rodzeństwo, włączyła się w działalność przeciw okupantowi niemieckiemu w strukturach Armii Krajowej. Przekazywała ważne informacje zawarte w donosach kierowanych do władz okupacyjnych, do których miała dostęp jako kierowniczka poczty. Dzięki swojej odwadze i determinacji w działaniu, uratowała wielu ludzi. Nieoceniony był też Jej udział w przekazywaniu informacji o transportach Żydów do pobliskiego obozu w Sobiborze oraz o innych transportach wojskowych. Znała wielkie ryzyko swojej działalności – aresztowanie, a nawet śmierć.
Wyjazd finalistów konkursu „W kręgu pamięci i prozy lagrowej więźniarek KL Ravensbrück” do Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück, 22–25 maja 2026
W sobotę i niedzielę uczestnicy wyjazdu do Muzeum – Miejsca Pamięci i Przestrogi Ravensbrück poznawali historię byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet. Były to dwa dni wypełnione zwiedzaniem, rozmową, modlitwą i refleksją nad losem więźniarek, wśród których szczególne miejsce zajmują Polki.
Relacja z wyjazdu i galeria zdjęć na stronie IPN Katowice: https://katowice.ipn.gov.pl/pl3/aktualnosci/242989,Wyjazd-finalistow-konkursu-W-kregu-pamieci-i-prozy-lagrowej-wiezniarek-KL-Ravens.html
Pielgrzymka „Idąc po Ich śladach” – 81. rocznica oswobodzenia KL Ravensbrück – relacja z wyjazdu
Grupa liczyła 20 osób, wśród których były córki, synowie, wnuki, prawnuki, krewni byłych więźniarek. Przewodnikiem po miejscach pamięci, jak w ubiegłych latach, był Paweł Woźniak z żoną Bożeną – strażnicy pamięci tych miejsc na terenie Niemiec. Rozmowy z uczestnikami nagrywał Dariusz Kwiatkowski, redaktor 1 pr. PR.
Tegoroczna pielgrzymka miała specjalny cel – upamiętnienie miejsc pochówku więźniarek na terenie byłego głównego obozu w Ravensbrück, w Neubrandenburgu i Fürstenbergu oraz podjęcie rozmów z dyrekcją Memorial Ravensbrück w tej sprawie. Nasz szlak prowadził przez Niegosławice, Świebodzin, Neubrandenburg, Grüneberg, Fürstenberg, Ravensbrück.
uroczystości upamiętniające 81. rocznicę oswobodzenia niemieckich obozów koncentracyjnych – SACHSENHAUSEN, DACHAU, RAVENSBRÜCK
W Krakowie, 8 maja 2026 r. odbyły się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę oswobodzenia niemieckich obozów koncentracyjnych – SACHSENHAUSEN, DACHAU, RAVENSBRÜCK. W intencji ofiar odprawiona została msza św. w Kolegiacie Akademickiej św. Anny, przy konfesji św. Jana Kantego, profesora teologii, patrona Uniwersytetu Jagiellońskiego. Eucharystię celebrował i homilię wygłosi Ks. kanonik E.C. dr hab. Wojciech Węgrzyniak (https://youtu.be/enCe8QTCMWw).
II Ogólnopolska Konferencja „Wojna – Ofiary – Zadośćuczynienie”
8 maja 2026 r. w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie odbyła się II Ogólnopolska Konferencja „Wojna – Ofiary – Zadośćuczynienie” w Narodowym Dniu Zwycięstwa, który przypada w rocznicę kapitulacji III Rzeszy Niemieckiej, na której dyskutowano m.in. o znaczeniu pielęgnowania pamięci o milionach polskich ofiar II wojny światowej i potrzebie zadośćuczynienia.
Konferencji towarzyszyło uroczyste wręczenia odznaczeń, po czyn rozpoczęły się dyskusje w dwóch panelach.
Czytaj dalej „II Ogólnopolska Konferencja „Wojna – Ofiary – Zadośćuczynienie””