Opublikowane w

Zaproszenie na uroczystości poświęcone pamięci Wandy i Andrzeja Półtawskich

Szanowni Państwo,

Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie oraz Zarząd Stowarzyszenia „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück” serdecznie zapraszają

na uroczystości poświęcone pamięci Wandy i Andrzeja Półtawskich, które odbędą się w dniu 23 października 2026 r. w Krakowie.

Program uroczystości:

10:00 – Msza Święta, Bazylika św. Franciszka z Asyżu, pl. Wszystkich Świętych 5

11:30 – Odsłonięcie i poświęcenie tablicy, ul. Bracka 1

12:00–15:45 – Sesja popularno-naukowa, Sala Włoska klasztoru Ojców Franciszkanów, pl. Wszystkich Świętych 5

12:00–12:40 –„Duśka”. Dr Wanda Półtawska – Barbara Oratowska (Muzeum Narodowe w Lublinie)

12:40–13:20 – Służba dr Wandy Półtawskiej w obronie życia człowieka od poczęcia do naturalnej śmierci – prof. dr hab. inż. Janusz Kawecki (Profesor senior Politechniki Krakowskiej)

13:20–13:30 – przerwa

13:30–14:10 – Andrzej Półtawski – Nestor filozofii polskiej – prof. dr hab. Anna Grzegorczyk (Centrum Badań im. Edyty Stein UAM w Poznaniu)

14:10–14:50 – Prof. Andrzej Półtawski. Warszawiak, Powstaniec, naukowiec – prof. dr hab. em. Marek Maciejczak i prof. dr hab. em. Robert Piłat

14:50–15:10 – Wspomnienie o Cioci – Maria Lorens (Stowarzyszenie „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück”)

Dyskusja i zakończenie sesji

Licząc na Państwa obecność, z życzliwością oraz

z uszanowaniem,

—

Roksana Szczypta-Szczęch

główny specjalista

Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Krakowie

tel. +48 12 297 77 47

roksana.szczech@ipn.gov.pl

Instytut Pamięci Narodowej

Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Oddział w Krakowie

ul. Stefana Czarnieckiego 3, 30-536 Kraków

krakow.ipn.gov.pl

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ul. Janusza Kurtyki  1, 02-676 Warszawa. Pełna treść klauzuli informacyjnej: https://ipn.gov.pl/ w zakładce: Ochrona danych osobowych.

View Fullscreen
Skip to PDF content
Opublikowane w

Sprawozdanie z działalności Stowarzyszenia w okresie od października 2025 do października 2026 dla Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück

Kraków 12.10.2026 r

Stowarzyszenie aktualnie zrzesza 90 członków, wśród których są więźniarki (Barbara Piotrowska, Ewa Żelechowska-Stolzman), dzieci, wnuki więźniarek, nauczyciele, osoby zainteresowane historią niemieckich obozów koncentracyjnych i upamiętnianiem.
Aktywna działalność Stowarzyszenia została doceniona nagrodą IPN „Świadek Historii”, która została wręczona 14 listopada 2025 r. na Gali XIV edycji nagrody „Świadek Historii” w Kielcach (Delegatura IPN), relacja:
https://www.rodzinaravensbruck.pl/index.php/2025/11/15/gala-xiv-edycji-nagrody-swiadek-historii/

Stowarzyszenie (członkowie zarządu, komisji rewizyjnej i członkowie stowarzyszenia) w roku sprawozdawczym 2025/2026 realizowało założone cele zawarte w statucie:

Czytaj dalej „Sprawozdanie z działalności Stowarzyszenia w okresie od października 2025 do października 2026 dla Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück”
Opublikowane w

SIŁA MIŁOŚCI Koncert Pamięci Ofiar Obozu w Ravensbrück XV Edycja

2 listopada 2026 godz.19:00 Filharmonia im. K. Szymanowskiego w Krakowie ul. Zwierzyniecka 1.

SIŁA MIŁOŚCI to odbywające się cyklicznie koncerty, propagujące twórczość i sylwetki Bohaterek niemieckiego, kobiecego obozu koncentracyjnego w Ravensbrück.

Opracowane muzycznie wiersze pozwalają poznać i upamiętnić bohaterskie Więźniarki z polskiego ruchu oporu. Inspiratorem jest była więźniarka KL Ravensbrück, Prof. Wanda Półtawska (1921-2023)

Program koncertu na 2026r. przewiduje prezentację wierszy polskich więźniarek: Grażyny Chrostowskiej, Teresy Harsdorf-Bromowicz, Zofii Górskiej-Romanowicz, Haliny Golczowej, Marii Rutkowskiej-Kurcyusz, Zofii Karpińskiej, Zofii Pociłowskiej-Kann, Bł. Natalii Tułasiewicz.

Czytaj dalej „SIŁA MIŁOŚCI Koncert Pamięci Ofiar Obozu w Ravensbrück XV Edycja”
Opublikowane w

Śladami Grażyny Chrostowskiej. Wyjazd edukacyjny laureatów konkursu do Ravensbrück

W dniach 10–12 września 2026 roku młodzi laureaci I edycji regionalnego konkursu historycznego im. Grażyny Chrostowskiej „W zasiekach martwe druty ranią wschodzące słońce” wzięli udział w wyjeździe edukacyjnym do Niemiec. Inicjatywa ta była wspólnym przedsięwzięciem Oddziału IPN w Lublinie oraz Muzeum Narodowego w Lublinie.

Głównym celem podróży było Miejsce Pamięci i Przestrogi Ravensbrück. Wizyta w byłym obozie stała się dla młodzieży poruszającą lekcją historii oraz szansą na bezpośrednie poznanie losów tysięcy więzionych tam kobiet, w tym Polek dotkniętych okrucieństwem niemieckiego terroru. Dla uczniów była to przede wszystkim okazja do przejścia śladami Grażyny Chrostowskiej w miejscu, gdzie była więziona, pisała swoje ostatnie wiersze i gdzie 18 kwietnia 1942 roku – mając zaledwie 20 lat – została rozstrzelana wraz z siostrą Apolonią.

Czytaj dalej „Śladami Grażyny Chrostowskiej. Wyjazd edukacyjny laureatów konkursu do Ravensbrück”
Opublikowane w

Gala finałowa XV Edycji Ogólnopolskiego Konkursu Historyczno – Literackiego „Polskie więźniarki w Ravensbruck”

W Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie odbyło się 18 września uroczyste podsumowanie XV Jubileuszowej Edycji Ogólnopolskiego Konkursu Historyczno – Literackiego „Polskie więźniarki w Ravensbruck”, pod patronatem Stowarzyszenia „Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück”. Organizatorem konkursu jest Szkoła Podstawowa w Pińczycach, partnerem wydarzenia był Krzysztof Jan Klęczar – Wojewoda Małopolski.

Czytaj dalej „Gala finałowa XV Edycji Ogólnopolskiego Konkursu Historyczno – Literackiego „Polskie więźniarki w Ravensbruck””
Opublikowane w

Harcerze z 5 Tarnowskiej Drużyny Harcerskiej im. Janusza Korczaka z Żabna pamiętają o więźniarkach KL Ravensbrűck

13 września 2026, w kolejne rocznice wywozu więźniarek z tarnowskiego etapowego więzienia do KL Ravensbrűck, Harcerze z 5TDH z podharcmistrzynią Panią Renatą Kawulą upamiętnili więźniarki tego obozu, odwiedzając tarnowską nekropolię – Stary Cmentarz, na którym znajdują się mogiły więźniarek i ich rodzin m.in. Wandy Grzyb, Anny Madej, Genowefy i Anny Spólnik, Walerii Wypiór. Wspominano więźniarki, odczytano wiersze zamordowanej w obozie poetki Grażyny Chrostowskiej, rozstrzelanej wraz z siostrą Polą (Apolonią) w grupowej egzekucji w 1942 roku, zapalano znicze. Pod tablicą z nazwiskami więźniarek obu transportów na murze dawnego więzienia złożono kwiaty i zapalono znicze.

Czytaj dalej „Harcerze z 5 Tarnowskiej Drużyny Harcerskiej im. Janusza Korczaka z Żabna pamiętają o więźniarkach KL Ravensbrűck”
Opublikowane w

Godne Upamiętnienie

Groby więźniów KL Ravensbrück po upływie 80 lat od zakończenia II wojny światowej – wstępne materiały do dyskusji

Paweł Woźniak


Godność Człowieka

Punkt pierwszy polskiej i niemieckiej Konstytucji brzmi bardzo podobnie:
„Przyrodzona, niezbywalna i nienaruszalna godność człowieka stanowi fundament praw Rzeczypospolitej”.

Niemiecka Ustawa Zasadnicza stwierdza:
„Godność człowieka jest nienaruszalna. Jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem wszelkich władz państwowych”.

Prawo do godności człowieka nie kończy się w momencie jego śmierci, każda rozwinięta cywilizacja dba o godny pochówek i pielęgnację grobów swoich przodków. Tylko cywilizacje barbarzyńskie nie dbają o groby poprzednich pokoleń, wychodząc z założenia, że ważne jest tylko tu i teraz, są to jednak społeczeństwa pozbawione przyszłości i powtarzające błędy z przeszłości, bo nie znają przekazywanej w łańcuchu pokoleń własnej historii i kultury. Dla nas Polaków dbałość o groby przodków stanowiły zawsze część naszej narodowej tożsamości i była dowodem na zachowanie ciągłości pokoleń tworzących historię naszej Ojczyzny. Dotyczy to w takim samym stopniu grobów osób prywatnych jak również grobów wojennych.
W przypadku KL Ravensbrück bardzo często przedstawiciele Polski zapomnianą o fakcie że część polskich ofiar tego obozu to były kobiety żołnierze Polskiej Armii Podziemnej (Związku Walki Zbrojnej, przekształconej 14 lutego 1942 r. w Armię Krajową, a także formacji pozostających poza zwierzchnictwem Naczelnego Wodza) i ich groby powinny być traktowane z należytym szacunkiem. Być może teraz, gdy od zakończenia II wojny światowej upłynęło ponad 80 lat, należy podjąć dyskusję nad tematami zaniedbanymi w tym czasie i próbować w inny sposób spojrzeć na formę upamiętnienia polskich ofiar niemieckiego totalitaryzmu w Berlinie i jego okolicach.

 

Czytaj dalej „Godne Upamiętnienie”
Opublikowane w

Gdy drzewa stają się świadkami – otwarcie wystawy w Miejscu Pamięci Ravensbrück

Natura w Ravensbrück nigdy nie była neutralna. Kiedy obóz rozbudowywano, SS kazał posadzić rzędy szybko rosnących topoli, a sam krajobraz stał się częścią topografii władzy. Dziś większość tych drzew przewróciła się i leży na terenie dawnego obozu. Jako historycy czytamy akta, listy i świadectwa. Izraelska artystka Rotem Bidas „czyta” korę i słoje roczne. Od 2023 roku pracuje z powalonymi pniami, traktując je nie jako metafory, lecz jako źródła. W ten sposób realizuje pytanie, które jest bardziej palące niż kiedykolwiek. Co pozostanie z Ravensbrück, gdy ocaleni nie będą już mogli opowiedzieć jego historii? Przez dziesięciolecia to oni nieśli pamięć o tym miejscu. Znajdujemy się teraz na progu czasu, w którym samo to miejsce musi dźwigać większą część tego ciężaru. Ta wystawa traktuje to miejsce poważnie w tej sytuacji i pyta, co może nam ono opowiedzieć o historii obozu.

Czytaj dalej „Gdy drzewa stają się świadkami – otwarcie wystawy w Miejscu Pamięci Ravensbrück”
Opublikowane w

Szanowna Pani Ambra Laurenzi Prezydent Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück

Szanowna Pani
Ambra Laurenzi
Prezydent Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück
Comité International de Ravensbrück
10 rue Leroux, 75016 PARIS France
Kraków, dnia 30.08.2026

Dotyczy: godnego upamiętnienia więźniarek KL Ravensbrűck

Szanowna Pani Prezydent!

Jako prezes ogólnopolskiego Stowarzyszenie Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück uprzejmie proszę o przedstawienie na posiedzeniu Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück w 2026 roku i podjęcie dyskusji nad sprawą godnego upamiętnienia więźniarek tego obozu.

Czytaj dalej „Szanowna Pani Ambra Laurenzi Prezydent Międzynarodowego Komitetu Ravensbrück”
Opublikowane w

Odsłonięcie w Wisełce tablicy upamiętniającej Alice Lesser więźniarkę FKZ Ravensbrűck

9 sierpnia 2026 r., w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w Wisełce odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej Alice Lesser – mieszkance Wisełki, która padła ofiarą nazistowskich prześladowań. Uroczystość poprzedziła inscenizacja teatralna – „Spotkanie Abp Majdanskiego z Hrabiną Karoliną Lanckoronską wokół poezji polskich więźniarek FKL Ravensbrűck” przygotowana przez Teatr Kameralny w Szczecinie.

Obecni (patrz zdjęcie): Róża Król przewodnicząca Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Oddział Szczecin, Krzysztof Kronenberg, Wicestarosta powiatu Kamieńskiego, Milena Schramm, Dyrektor Centrum Opiekuńczo-Wychowawczego (dawny Dom Dziecka) w Wisełce, Izrael Kopp, Stowarzyszenie na rzecz Współpracy Chrześcijańsko-Żydowskiej Meklemburgii (który wygłosił słowo pozdrowienia), Klaus Knupffer z Potsadamu odczytał list luterańskiego Biskupa Tilmana Jeremiasa z Greifswaldu, Władysław Diakun, Burmistrz Senior Polic, Eugeniusz Jasiewicz, Burmistrz Senior Wolina, prof. Kazimierz Kozłowski, Uniwersytet Szczeciński.

Czytaj dalej „Odsłonięcie w Wisełce tablicy upamiętniającej Alice Lesser więźniarkę FKZ Ravensbrűck”
Opublikowane w

Barbara Oratowska odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – lipiec 2026

Barbara Oratowska polska muzealniczka i historyczka – wiceprezes Stowarzyszenia, wieloletni kierownik Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” – oddział Muzeum Narodowego w Lublinie, dedykowanym KL Ravensbrűck. Autorka licznych opracowań, filmów, wystaw, stałej ekspozycji poświęconej historii i więźniarkom tego obozu. W Muzeum znajdują się unikatowe artefakty przekazane przez więźniarki lub Ich rodziny m.in. listy  pisane przez więźniarki  atramentem sympatycznym, miniaturowe rzeźby tzw. sabotażyki wykonane  przez więźniarki w obozie. Organizatorka Ogólnopolskich Konkursów Recytatorsko-Krasomówczych „W kręgu poezji Grażyny Chrostowskiej, lubelskiej  przedstawicielki pokolenia Kolumbów.”  Aktualnie pełni funkcję zastępcy dyrektora ds. wystaw i edukacji w Muzeum Narodowym w Lublinie, koordynuje m.in. regionalne wydarzenia historyczne i jubileusze instytucji. Czytaj dalej „Barbara Oratowska odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – lipiec 2026”

Opublikowane w

ANNA z Rokoszów UZNAŃSKA 25 III 1901 – po 31  V 1945

 Łączniczka-kurierka Obszaru Kraków ZWZ, więzień obozów koncentracyjnych: Ravensbruck, Majdanek, Auschwitz-Birkenau, Bergen-Belsen

Dzięki rodzinom Więźniarek niemieckich obozów koncentracyjnych losy patriotek, bohaterek są odkrywane. Synowie, córki, wnuki, prawnuki i dalsi członkowie rodzin dzieląc się wspomnieniami, biografiami sprawiają, że pamięć o Nich nie będzie zapomniana, a kolejne pokolenia, młodzież, pewno ze zdumieniem i niedowierzaniem, a może jednak z podziwem przeczyta o śp. Annie z Rokoszów Uznańskiej pochodzącej z patriotycznej rodziny, która za działalność konspiracyjną przeciw okupantowi niemieckiemu, aresztowana przez gestapo była więziona w ciężkich więzieniach – Montelupich w Krakowie,

Czytaj dalej „ANNA z Rokoszów UZNAŃSKA 25 III 1901 – po 31  V 1945”
Opublikowane w

Uroczystość oznaczenia grobu śp. dr Marii Kujawskiej

Szanowni Państwo, 24 czerwca reprezentowałam nasze Stowarzyszenie w uroczystości oznaczenia grobu śp. dr Marii Kujawskiej ( oznaczenia „Tobie Polsko’’ oraz „ Grób Weterana’’) – lekarki, działaczki społecznej i plebiscytowej, uczestniczki powstań śląskich, byłej więźniarki FKL Ravensbruck. Maria Kujawska spoczywa w grobie ze swoim mężem, również lekarzem – dr Kazimierzem Kujawskim, jednym z dowódców III Powstania Śląskiego.

Czytaj dalej „Uroczystość oznaczenia grobu śp. dr Marii Kujawskiej”
Opublikowane w

Nagroda IPN „Kustosz Pamięci Narodowej” 2026

Nagrodą post mortem została uhonorowana śp. dr Wanda Kiedrzyńska, Więźniarka KL Ravensbrűck. Wniosek został złożony przez nasze Stowarzyszenie.

Nagrodę odebrały i przemawiały Panie: Hanna Nowakowska i Bogna Neumann. Relacja z gali, gdzie można wysłuchać przemówienia i oglądnąć krótki film dedykowany dr Wandzie Kiedrzyńskiej: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/243662,Poznalismy-laureatow-nagrody-IPN-Kustosz-Pamieci-Narodowej.html

Czytaj dalej „Nagroda IPN „Kustosz Pamięci Narodowej” 2026”
Opublikowane w

Maria Kujawska 1893 – 1948

Maria Kujawska de domo Raida, lekarka, więźniarka KL Ravensbrűck. W styczniu 1944 r. Maria z córkami – 18-letnią Barbarą i 16-letnią Janiną dostają się do KL Ravensbrűck. W obozie pracowała jako lekarka i poświęcała się chorym. Została nazwana przez współwięźniarki „Aniołem z Ravensbruck”. Uratowała kobiety chore od komory gazowej kiedy w 1945 r. Niemcy przed kapitulacją dokonywali selekcji więźniarek niezdolnych do pracy, czyli starych i chorych. Zmusiła te ciężko chore kobiety, którymi się opiekowała do wstania z prycz, ubrania się, uczesania. „Gdy przyszła komisja, zastała w otwartych oknach kobiety roześmiane, o dobrym wyglądzie. Dr Kujawska z pogodną twarzą wyszła naprzeciw niemieckich lekarzy i mocnym spokojnym głosem oświadczyła, że w tym bloku poważnie chorych nie ma” – relacja jednej z więźniarek. W obozie Maria zachorowała na tyfus. Przeżyła Ona i córki. Zmarła w Pszczynie 23 maja 1948 roku na zawał serca.

Czytaj dalej „Maria Kujawska 1893 – 1948”