Maria Kujawska de domo Raida, lekarka, więźniarka KL Ravensbrűck. W styczniu 1944 r. Maria z córkami – 18-letnią Barbarą i 16-letnią Janiną dostają się do KL Ravensbrűck. W obozie pracowała jako lekarka i poświęcała się chorym. Została nazwana przez współwięźniarki „Aniołem z Ravensbruck”. Uratowała kobiety chore od komory gazowej kiedy w 1945 r. Niemcy przed kapitulacją dokonywali selekcji więźniarek niezdolnych do pracy, czyli starych i chorych. Zmusiła te ciężko chore kobiety, którymi się opiekowała do wstania z prycz, ubrania się, uczesania. „Gdy przyszła komisja, zastała w otwartych oknach kobiety roześmiane, o dobrym wyglądzie. Dr Kujawska z pogodną twarzą wyszła naprzeciw niemieckich lekarzy i mocnym spokojnym głosem oświadczyła, że w tym bloku poważnie chorych nie ma” – relacja jednej z więźniarek. W obozie Maria zachorowała na tyfus. Przeżyła Ona i córki. Zmarła w Pszczynie 23 maja 1948 roku na zawał serca.
Na pszczyńskim cmentarzu Wszystkich Świętych znajduje się grób rodziny Kujawskich. Na płycie nagrobnej umieszczono relief, który na podstawie rodzinnego zdjęcia zamieściła Janina Kujawska-Tenner, córka Marii. Pod nim napis:
„Rodzina lekarzy
Kazimierz Kujawski ur. 1895 zm. 1945
Maria Kujawska z d. Rajda ur. 1893 zm. 1948
Maria Kujawska ur. 1932 zm. 1960
Aleksandra Kujawska ur. 1922 zm. 2007
Janina Kujawska-Tenner ur. 1928 zm. 2020 (jeszcze nie dopisano)
Barbara Grudzińska z d. Kujawska ur. 1924 zm. 2006”.
12 czerwca 2026 r. z grupą botaników odwiedziliśmy w Pszczynie na cmentarzu Wszystkich Świętych grób rodziny Kujawskich, złożyliśmy białe i czerwone róże, zapłonął znicz od Stowarzyszenia „Rodzina Ravensbrűck”, szeptane były modlitwy. PAMIĘTAMY!
Relief na grobie Rodziny Kujawskich
Od lewej: prof. Adam Rostański, prof. Aneta Słomka, dr Justyna Żabicka, prof. Elżbieta Kuta z prawej
Elżbieta Kuta, prezes stowarzyszenia „Rodzina Ravenssbrűck” przy grobie rodziny Kujawskich
Maria Kujawska we wspomnieniach córki Janiny: https://www.youtube.com/watch?v=tvnST_it5O4
Historia życia Marii Kujawskiej w załączonym pdf do pobrania